AVTOSANOAT KORXONALARIDA SHOVQIN VA TITRASH VA UNI MEHNAT UNUMUMDORLIGIGA TA'SIRINI KAMYATIRISH BO'YICHA CHORA-TADBIRLAR
Keywords:
Kalit so'zlar: shovqin, titrash, mehnat unumdorligi, avtosanoat korxonalari, sanitariya-gigiyena, sog'liq xavsizligi.Abstract
Annotatsiya. Hozirgi kunda avtosanoat korxonalarida xodimlarning sog'lig'i va
mehnat sharoitlari dolzarb muammo hisoblanadi. Jumladan, shovqin va titrash omillari
xodimlarning eshituv qobiliyatiga, asab tizimiga va umumiy holatiga salbiy ta'sir
ko'rsatib, ularning mehnat unumdorligini pasaytiradi. Shovqin va titrash darajasi ba'zan
xalqaro me'yorlardan ancha yuqori bo'ladi. Tadqiqot davomida avtosanoat korxonalari
sexlari va ishlab chiqarish maydonlaridagi shovqin va titrash darajasi maxsus
uskunalar yordamida o'lchandi hamda xalqaro standartlar bilan taqqoslandi. Natijada,
aksariyat hollarda shovqin va titrash darajasining me'yordan yuqoriligi aniqlandi.
Shuningdek, xodimlar orasida so'rovnoma o'tkazildi va tez-tez uchraydigan
eshituv nuqsonlari, bosh og'rig'i, toliqish, diqqat va xotira buzilishlari kabi muammolar
aniqlanib, ularning shovqin va titrash omillari bilan bog'liqligi isbotlandi. Bularning
barchasi xodimlarning ishga layoqatliligini pasaytiradi va korxona faoliyati
samaradorligiga ta'sir qiladi. Shu sababli, avtosanoat korxonalarida shovqin va
titrashdagi energiya konsentratsiyasini kamaytirish choralarini ko'rish zarur. Jumladan,
yangi uskunalar va texnologiyalarni joriy etish, xodimlarni shaxsiy himoya vositalari
bilan ta'minlash, shovqin va titrashni izolyatsiyalash, nazorat o'tkazish va boshqalar
shular jumlasidandir. Bunday tadbirlar xodimlarning sog'lig'ini himoya qilish, mehnat
unumdorligini oshirish va avtosanoat korxonalari faoliyati samaradorligini
ta'minlashga xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Altin, R., Gundogdu, O., & Bardakoglu, O. (2015). Avtomobilsozlik
sanoatidagi shovqin va tebranishning ta'siri: Sharh. Mehnat muhofazasi va xavfsizlik
jurnali, 3(2), 95-104.
2. Burdorf, A., & Sorock, G. (1997). Orqa kasalliklari xavf omillari uchun
ijobiy va salbiy dalillar. Skandinaviya mehnat, atrof-muhit va salomatlik jurnali, 23(4),
243-256.
3. Ising, H., & Kruppa, B. (2004). Shovqin oqibatida yuzaga kelgan
salomatlik muammolari: Oxirgi 25 yildagi adabiyotlardagi dalillar. Shovqin va
salomatlik, 6(22), 5-13.
4. Koh, D., & Jeyaratnam, J. (1998). Singapurda avtomobilsozlik sanoatida
shovqin tufayli eshituv qobiliyati pasayishi. Singapur tibbiyot akademiyasi yilnomasi,
27(4), 555-559.
5. Leventhall, G., Pelmear, P., & Benton, S. (2003). Past chastotali shovqin
va uning ta'siri bo'yicha nashr etilgan tadqiqotlar sharhi.
https://www.gov.uk/government/publications/low-frequency-noise-research saytidan
olindi.
6. Pyykko, I., Pekkarinen, J., & Starck, J. (1986). Avtomobilsozlik
sanoatidagi shovqin va tebranish hamda ularning ishchilar salomatligiga ta'siri. Kasb
kasalliklari tibbiyoti, 1(2), 221-238.
7. Singh, V. P., Mehta, A., & Shakyawar, D. B. (2010). Shovqin ifloslanishi
- Manbalari, ta'siri va nazorati. Insonshunosliki jurnali, 30(3), 181-187.
8. Stansfeld, S. A., & Matheson, M. P. (2003). Shovqin ifloslanishi:
Salomatlikka eshituv organlari bilan bog'liq bo'lmagan ta'siri. Britaniya tibbiyot
byulleteni, 68(1), 243-257.
9. Wilkins, P. A., & Acton, W. I. (1982). Shovqin va baxtsiz hodisalarni
oldini olish. Mehnat muhofazasi va xavfsizlik qo'llanmasi, HS(G) 16.
10. Jahon Sog'liqni Saqlash Tashkiloti. (1999). Jamoat shovqinlari bo'yicha
qo'llanma. https://www.who.int/docstore/peh/noise/guidelines2.html saytidan olindi.
