KASB-HUNAR KOLLEJLARIDA DUAL TA’LIM TIZIMINING KASBIY TAYYORGARLIK SIFATIGA TA’SIRI
Keywords:
Kalit so‘zlar: dual ta’lim, kasb-hunar kolleji, kasbiy tayyorgarlik, kasbiy kompetensiya, amaliy ta’lim, mehnat bozori, ta’lim sifati, ishlab chiqarish amaliyoti, mutaxassis tayyorlash, ta’lim va ishlab chiqarish integratsiyasi, ish beruvchilar, raqobatbardoshlik, kasbiy rivojlanish, innovatsion ta’lim, bandlik.Abstract
ANNOTATSIYA
Mazkur maqolada kasb-hunar kollejlarida dual ta’lim tizimining kasbiy
tayyorgarlik sifatiga ta’siri tahlil qilingan. Hozirgi kunda mehnat bozori ehtiyojlariga
mos, amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘lgan malakali mutaxassislarni tayyorlash ta’lim
tizimining ustuvor vazifalaridan biri hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, dual ta’lim
tizimi nazariy ta’lim va ishlab chiqarish amaliyotining o‘zaro integratsiyasini
ta’minlovchi samarali pedagogik model sifatida e’tirof etilmoqda. Tadqiqotda dual
ta’limning mazmun-mohiyati, uning kasb-hunar kollejlarida qo‘llanilish xususiyatlari
hamda o‘quvchilarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni yoritilgan.
Maqolada dual ta’lim tizimining o‘quvchilarda amaliy bilim, ko‘nikma va
malakalarni shakllantirish, ishlab chiqarish muhitiga moslashish, mustaqil faoliyat
yuritish hamda kasbiy masalalarni hal etish qobiliyatlarini rivojlantirishdagi ahamiyati
ochib berilgan. Shuningdek, ta’lim muassasalari va ish beruvchi korxonalar o‘rtasidagi
hamkorlikning samaradorligi, o‘quv jarayonini mehnat bozori talablariga moslashtirish
imkoniyatlari ham tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari dual ta’lim tizimi
bitiruvchilarning raqobatbardoshligini oshirish, ularning ishga joylashish
imkoniyatlarini kengaytirish va kasbiy faoliyatga tayyorlik darajasini yuksaltirishga
xizmat qilishini ko‘rsatadi.
Dual ta’lim tizimini yanada takomillashtirish uchun ishlab chiqarish korxonalari
bilan hamkorlikni kengaytirish, amaliy mashg‘ulotlar sifatini oshirish hamda
zamonaviy kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishga qaratilgan mexanizmlarni
rivojlantirish zarurligi asoslab berilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ–637-son “Ta’lim
to‘g‘risida”gi Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-sentabrdagi PF–5812-son
“Professional ta’lim tizimini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha
chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-sentabrdagi PQ–4428-son
“Professional ta’lim tizimini yanada rivojlantirishga oid chora-tadbirlar
to‘g‘risida”gi Qarori.
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-martdagi 163-
son “Dual ta’limni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.
5. UNESCO. Strategy for Technical and Vocational Education and Training
(TVET) 2022–2029. Paris: UNESCO Publishing, 2022.
6. International Labour Organization. Skills and Employability Branch: Global
Employment Trends and Skills Development Reports. Geneva: ILO Publications,
2023.
7. Organisation for Economic Co-operation and Development. Learning for Jobs.
Paris: OECD Publishing, 2010.
8. European Centre for the Development of Vocational Training. The Role of
Apprenticeships in Modern Vocational Education and Training Systems.
Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2021.
9. Euler D. Germany’s Dual Vocational Training System: A Model for Other
Countries? Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2013.
10. Deissinger T. The German Dual Vocational Education and Training System.
Baden-Baden: Nomos Publishing, 2015.
11. Rauner F., Smith E. Rediscovering Apprenticeship: Research Findings of the
International Network on Innovative Apprenticeship. Dordrecht: Springer, 2010.
12. Abduqodirov A.A., Ishmuhamedov R.J. Kasbiy ta’lim pedagogikasi. –
Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
13. Muslimov N.A. Kasb ta’limi metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020.
14. Xodjayev B.X. Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Sano-
standart, 2019.
15. Professional ta’limni rivojlantirish instituti. Professional ta’lim tizimida dual
ta’limni tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar. – Toshkent, 2023.
