ДЕМОКРАТИК ДАВЛАТДА ЖАМОАТЧИЛИК НАЗОРАТИ ВА ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ МУҲОФАЗАСИ
Keywords:
Калит сўзлар: демократик давлат, жамоатчилик назорати, инсон ҳуқуқлари, фуқаролик жамияти, ҳуқуқий давлат, Конституция, омбудсман, очиқлик, шаффофлик, давлат бошқаруви, ҳуқуқий кафолатлар.Abstract
Аннотация
Мазкур мақолада демократик давлат қурилишида жамоатчилик
назоратининг ўрни, унинг инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлашдаги
аҳамияти илмий-назарий ва ҳуқуқий жиҳатдан таҳлил қилинган. Янги
таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ҳамда жамоатчилик
назорати соҳасини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида
давлат ва жамият ўртасидаги муносабатларнинг замонавий модели ёритилган.
Шунингдек, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари,
нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқароларнинг давлат бошқарувида
иштирок этиш механизмлари таҳлил қилинган. Тадқиқот давомида миллий ва
халқаро тажриба қиёсий ўрганилиб, инсон ҳуқуқларини таъминлашда
жамоатчилик назоратининг самарадорлигини оширишга қаратилган таклифлар
ишлаб чиқилган.
References
Фойдаланилган адабиётлар
1. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. – Тошкент: “Ўзбекистон”, 2023.
2. Ўзбекистон Республикасининг "Жамоатчилик назорати тўғрисида"ги
Қонуни, 2018 йил 12 апрель.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йилдаги "Фуқаролик
жамияти институтларини давлат томонидан
қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш
чора-тадбирлари тўғрисида"ги Фармони.
4. Ўзбекистон Республикасининг «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви
органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида»ги Қонуни.
5. Ўзбекистон Республикасининг «Нодавлат нотижорат ташкилотлари
тўғрисида»ги Қонуни.
6. Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси. – Тошкент: “Ўзбекистон”,
2021.
7. Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси. – БМТ, 1948.
8. Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисидаги халқаро пакт. – БМТ, 1966.
9. Руссо Ж.-Ж. Об общественном договоре, или Принципы политического
права. – М.: Политиздат, 1998.
10. Монтескье Ш. О духе законов. – М.: Мысль, 1999.
11. Саидов А.Ҳ. Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро ҳуқуқ. – Тошкент, 2022.
12. Тўлаганова Г. Фуқаролик жамияти ва жамоатчилик назорати: Назария ва
амалиёт. // Давлат ва ҳуқуқ журнали, 2024 йил, 2-сон.
13. Раҳимов М. Давлат органлари очиқлиги — жамоатчилик назоратининг
бош омили. // Юридик фанлар ахборотномаси, 2025 йил, 4-сон.
14. Dahl R. Democracy and Its Critics. – Yale University Press.
15. Habermas J. Between Facts and Norms. – Cambridge University Press.
16. Rawls J. A Theory of Justice. – Harvard University Press.
17. United Nations Human Rights Handbook. – New York.
18. OECD Public Governance Reviews. – Paris.
19. World Justice Project. Rule of Law Index Reports.
