MOYLI EKINLARDA UCHRAYDIGAN MELOIDOGYNE AVLODI NEMATODALARINING BIOEKOLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Meloidogyne, ildiz gall nematodasi, moyli ekinlar, fitonematoda, bioekologiya, rizosfera, kungaboqar, soya, yeryong‘oq, kunjut, Surxondaryo.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada moyli ekinlarda uchraydigan Meloidogyne
avlodiga mansub ildiz gall nematodalarining bioekologik xususiyatlari tahlil qilinadi.
Meloidogyne spp. polifag o‘simlik-parazit nematodalar bo‘lib, ular kungaboqar, soya,
yeryong‘oq, kunjut, raps va boshqa moyli ekinlarning ildiz tizimida g‘uddalar hosil
qiladi, suv va mineral moddalar o‘zlashtirilishini susaytiradi hamda hosildorlik va
mahsulot sifatining pasayishiga olib keladi. Maqolada nematodalarning morfologik
belgilari, rivojlanish sikli, tuproq-iqlim omillari bilan bog‘liqligi, ekin turi va
almashlab ekish tizimining ta’siri, zararlanish belgilari hamda ekologik xavfsiz
boshqarish yo‘llari yoritilgan. Surxondaryo viloyati sharoitida issiq iqlim,
sug‘oriladigan dehqonchilik, yengil va o‘rtacha mexanik tarkibli tuproqlar
Meloidogyne populyatsiyalarining rivojlanishida muhim omil bo‘lishi mumkin.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Eshnazarov K. Spread of parasitic plant nematodes in Surkhandarya region. 2024.
2. Choriyev S. Molecular-genetic analysis of Meloidogyne species from Surxondaryo
region, Uzbekistan. 2025.
3. Nematode problems on oil seed crops and their sustainable management. Review
publication.
4. Westphal A. Sustainable approaches to the management of plant-parasitic nematodes
and disease complexes. Journal of Nematology, 2011.
5. Collange B., Navarrete M., Peyre G., Mateille T., Tchamitchian M. Root-knot
nematode management in vegetable crop production: The challenge of an
agronomic system analysis. Crop Protection, 2011.
6. Onkendi E.M., Moleleki L.N. The threat of root-knot nematodes (Meloidogyne spp.)
in Africa: a review. Plant Pathology, 2014.
7. Ravindra H. et al. Prevalence of root-knot nematode (Meloidogyne spp.) on
sunflower and its impact on yield indicators. 2015.
8. American Phytopathological Society. Root-knot nematode disease lesson. APS
Education Center.
9. North Carolina State Extension. Screening sesame for resistance to multiple root-
knot nematode species. 2022.
10. Yadav H. et al. Combating root-knot nematodes (Meloidogyne spp.): recent
approaches and perspectives. 2025.