JISMONIY FAOLLIKNING STRESS VA DEPRESSIYANI KAMAYTIRISHDAGI PSIXOFIZIOLOGIK MEXANIZMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Jismoniy faollik, stress, depressiya, psixofiziologik mexanizmlar, ruhiy salomatlik, serotonin, endorfin, sport, psixoemotsional holat.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada jismoniy faollikning stress va depressiyani
kamaytirishdagi psixofiziologik mexanizmlari tahlil qilingan. Stress va depressiyaning
inson ruhiy salomatligiga salbiy ta’siri hamda ularni oldini olishda jismoniy
mashqlarning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, sport faoliyati jarayonida organizmda
yuz beradigan fiziologik o‘zgarishlar, xususan endorfin, serotonin va dopamin
gormonlarining ishlab chiqarilishi hamda ularning psixoemotsional holatga ta’siri
ilmiy asoslangan. Maqolada muntazam jismoniy mashqlar insonning ruhiy
barqarorligini oshirishi, stress darajasini kamaytirishi va depressiv holatlarning oldini
olishdagi samaradorligi bayon etilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat — yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat,
2008.
2. Salomov R.S. Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati. – Toshkent: O‘qituvchi,
2015.
3. Kerimov F.A. Sport psixologiyasi. – Toshkent: Tafakkur-Bo‘stoni, 2018.
4. Axmedov U.A. Sog‘lom turmush tarzi va jismoniy faollik asoslari. – Toshkent,
2020.
5. Gʻaniyev B.X. Yoshlar jismoniy tarbiyasining pedagogik asoslari. – Toshkent: Fan,
2019.
6. Ratey J.J. Spark: The Revolutionary New Science of Exercise and the Brain. – New
York: Little, Brown and Company, 2008.
7. World Health Organization. Guidelines on Physical Activity and Mental Health. –
Geneva, 2020.
8. American Psychological Association. Stress and Mental Health Report. –
Washington, 2021.
9. Dishman R.K., Heath G.W., Lee I.M. Physical Activity Epidemiology. – Human
Kinetics, 2013.
10. Weinberg R., Gould D. Foundations of Sport and Exercise Psychology. –
Champaign: Human Kinetics, 2019.
11. Salmon P. Effects of physical exercise on anxiety, depression, and sensitivity to
stress // Clinical Psychology Review. – 2001. – №21(1). – P. 33–61.
12. Biddle S.J.H., Mutrie N. Psychology of Physical Activity: Determinants, Well-
Being and Interventions. – London: Routledge, 2015.