MATNNING TA’RIFI VA TASNIFI.MATNNING XUSUSIYATLARI.MATNNING QURILISHI.MATNNI SHAKLLANTIRUVCHI VOSITALAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: matn, matn lingvistikasi, matnshunoslik, kommunikativ birlik, matn tasnifi, matn xususiyatlari, matn qurilishi, mazmuniy yaxlitlik, bog‘liqlik, izchillik, tugallanganlik, leksik vositalar, grammatik vositalar, sintaktik vositalar, nutq madaniyati, tilshunoslik.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada matnning ta’rifi, tasnifi, xususiyatlari, qurilishi
hamda matnni shakllantiruvchi vositalar zamonaviy matn lingvistikasi yutuqlari
asosida ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Matnning til tizimidagi o‘rni, kommunikativ,
semantik va pragmatik xususiyatlari yoritilgan. Maqolada matnning mazmuniy
yaxlitligi, bog‘liqligi, izchilligi, tugallanganligi va axborotlilik kabi muhim belgilari,
shuningdek, uning tarkibiy qismlari hamda funksional turlari ilmiy manbalar asosida
tahlil etilgan. Matnshunoslikka oid nazariy yondashuvlar o‘rganilib, matnni hosil
qiluvchi leksik, grammatik, sintaktik va uslubiy vositalarning nutq jarayonidagi
ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijasida matn tilning eng yirik kommunikativ
birligi sifatida axborotni izchil, aniq va ta’sirchan ifodalashga xizmat qiluvchi
murakkab lingvistik hodisa ekanligi ilmiy asoslangan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Mamajonov.A Matn lingvistikasi (nazariya va tahlil masalalari). – Toshkent:
Fan va texnologiya, 2022.
2. Mahmudov.N O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. – Toshkent: Tafakkur
nashriyoti, 2021.
3. Hojiyev.N Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston
Milliy ensiklopediyasi, 2020.
4. Safarov.Sh Pragmalingvistika (nutq va muloqot nazariyasi). – Toshkent:
O‘zbekiston, 2022.
5. Qosimov.B, Jo‘rayev.N Zamonaviy o‘zbek tilshunosligi asoslari. – Toshkent:
Fan, 2023.
6. Karimov.A Matn va diskurs: lingvistik tahlil masalalari. – Toshkent: Innovatsiya
nashriyoti, 2024.
