KO'CHA INTELLEKTUAL YORITISH TIZIMLARINI ISHLAB CHIQISH
Keywords:
Kalit so'zlar: intellektual yoritish tizimi, IoT, ESP32, PIR sensori, MQTT protokoli, smart city, energiya samaradorligi, LED yoritish, masofaviy monitoring, avtomatik boshqaruv, ko'cha yoritish, aqlli shaharAbstract
Annotatsiya: Mazkur maqola ko'cha yoritish tizimlarida zamonaviy intellektual
boshqaruv yechimlarini ishlab chiqish va joriy etish masalalarini yoritadi. An'anaviy
ko'cha yoritish tizimlari energiya sarfining yuqoriligi, moslashuvchanlikning pastligi
va markazlashtirilgan monitoring yo'qligi bilan tavsiflangan muammolarga duch
kelmoqda. Tadqiqotda IoT (Internet of Things) texnologiyalari, harakat sezgichlari
(PIR sensori), yorug'lik darajasi sezgichlari (BH1750), mikrokontrollerlar (ESP32) va
MQTT protokoli asosida intellektual ko'cha yoritish tizimi ishlab chiqildi. Ishlab
chiqilgan tizim yorug'likni real vaqtda sozlash, markazlashtirilgan masofaviy
monitoring va nosozliklarni avtomatik aniqlash imkoniyatlarini ta'minlaydi. Tajriba
natijalari tizimning an'anaviy yoritish tizimlariga nisbatan elektr energiya sarfini 47.3
foizga kamaytirish va yoritish sifatini 34.8 foizga yaxshilash imkonini berishini
ko'rsatdi. Taklif etilgan yechim "Raqamli O'zbekiston-2030" va "Yashil iqtisodiyot"
strategiyalari doirasida shaharlarni aqlli boshqarish konsepsiyasiga to'liq mos keladi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
1. Garcì-Manche, A., Berzosa, D., & Hernández, L. (2020). Smart street lighting
management system based on IoT. IEEE Access, 8, 113095–113108.
2. IEA – International Energy Agency. (2022). World Energy Outlook 2022.
https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2022
3. Leccese, F., Cagnetti, M., & Trinca, D. (2014). A smart city application: A fully
controlled street lighting isle based on Raspberry-Pi card, a ZigBee sensor
network and WiMAX. Sensors, 14(12), 24408–24424.
4. Rahman, M., Islam, M., & Hossain, M. (2021). IoT-based intelligent street
lighting system with fault detection and energy monitoring. IEEE Transactions
on Smart Grid, 12(4), 3521–3532.
5. Talari, S., Shafie-Khah, M., Siano, P., Loia, V., Tommasetti, A., & Catalão, J.
(2017). A review of smart cities based on the internet of things concept.
Energies, 10(4), 421.
6. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son
Farmoni. "Raqamli O'zbekiston-2030" strategiyasini tasdiqlash to'g'risida.
7. Espressif Systems. (2023). ESP32 Technical Reference Manual.
https://www.espressif.com/sites/default/files/documentation/esp32_technical_r
eference_manual_en.pdf
8. ROHM Semiconductor. (2011). BH1750FVI Digital 16bit Serial Output Type
Ambient Light Sensor IC. Datasheet.
9. Banks, A., & Gupta, R. (2014). MQTT Version 3.1.1. OASIS Standard.
https://docs.oasis-open.org/mqtt/mqtt/v3.1.1/os/mqtt-v3.1.1-os.html
10. Kumar, S., Bhatt, M., & Parmar, G. (2020). IoT based street light monitoring
and controlling system. International Journal of Advanced Research in
Computer Science, 11(3), 33–38.
11. Qodirov, B., & Yusupov, A. (2023). O'zbekiston shaharlarida aqlli
texnologiyalarni joriy etishning dolzarb masalalari. Texnika va texnologiyalar
jurnali, 4(2), 12–21.
12. EN 13201-2:2015. Road lighting — Part 2: Performance requirements.
European Committee for Standardization (CEN).