NERV SISTEMASINING TARAQQIYOTI VA KELIB CHIQISH NUQSONLARI
Keywords:
KALIT SO‘ZLAR: Nerv sistemasi, neyrulyatsiya, nerv naychasi, embriogenez, anentsefaliya, spina bifida, gidrotsefaliya, mikrotsefaliya, teratogen omillar, folat kislota, prenatal tashxis.Abstract
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada inson nerv sistemasining embrional rivojlanish bosqichlari,
ya’ni neyrulyatsiya jarayonidan boshlab markaziy va periferik nerv sistemalarining
shakllanishigacha bo‘lgan davr ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Nerv
sistemasining ektoderma varag‘idan ajralib chiqishi, nerv plastinkasi, nerv egati va
nerv naychasining hosil bo‘lishi, miya pufakchalarining shakllanishi va bosh miyaning
beshta asosiy bo‘limga taqsimlanishi bosqichma-bosqich yoritiladi.
Shuningdek, maqolada nerv sistemasi taraqqiyotidagi kelib chiqish nuqsonlari
— nerv naychasining yopilmasligi (anentsefaliya, spina bifida, ensefalotsele),
gidrotsefaliya, mikrotsefaliya va boshqa anomaliyalar, ularning sabablari, tashxis
qilish usullari hamda oldini olish chora-tadbirlari batafsil muhokama qilinadi. Tadqiqot
natijalari folat kislota yetishmovchiligi, teratogen omillar va onaning surunkali
kasalliklari nerv sistemasi nuqsonlarining asosiy sabablari ekanligini ko‘rsatadi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
– Ahmedov, A.,&Karimov, Sh. (2021). Odam embriologiyasi va
gistologiyasi. — Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.
– Sadler, T. W. (2023). Langman’s Medical Embryology (15th ed.). —
Wolters Kluwer.
– Moore, K. L., Persaud, T. V. N.,&Torchia, M. G. (2022). The Developing
Human: Clinically Oriented Embryology (11th ed.). — Elsevier.
– World Health Organization (WHO). (2023). Congenital anomalies — Fact
sheet and global prevention strategies.
– Yusupov, B. (2020). Bolalar nevrologiyasi va tug‘ma nuqsonlar. —
Toshkent: Yangi asr avlodi.
– Greene, N. D. E.,&Copp, A. J. (2014). Neural tube defects. Annual
Review of Neuroscience, 37, 221–242.
– Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024). Folic Acid
and Prevention of Neural Tube Defects — Recommendations and Reports.
