10 kV HAVO LINIYALARIDA ENERGIYA ISROFLARINI KAMAYTIRISHNING SAMARALI USULLARI

Abstract

 
Elektr  energetikasi  mamlakat  iqtisodiyotining  asosiy  tarmoqlaridan  biri 
hisoblanadi. Sanoat korxonalari, qishloq xo‘jaligi, transport va aholi iste’molchilarini 
uzluksiz elektr energiyasi bilan ta’minlash elektr tarmoqlarining samarali ishlashiga 
bog‘liq. Elektr energiyasini ishlab chiqarish va uzatish jarayonida ma’lum miqdorda 
texnik yo‘qotishlar yuzaga keladi. Ushbu yo‘qotishlar elektr ta’minoti korxonalarining 
iqtisodiy ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. 
10 kV havo liniyalari elektr energiyasini iste’molchilarga yetkazib berishda keng 
qo‘llaniladi. Ushbu liniyalarning afzalliklari bilan bir qatorda ayrim kamchiliklari ham 
mavjud. Jumladan, atmosfera ta’siri, o‘tkazgichlarning eskirishi, ortiqcha yuklama va 
texnik nosozliklar energiya yo‘qotishlarining ortishiga sabab bo‘ladi. 
Energiya  yo‘qotishlarining  asosiy  sababi  o‘tkazgichlarning  elektr  qarshiligi 
bilan  bog‘liq.  Elektr  toki  sim  orqali  o‘tganda  energiyaning  bir  qismi  issiqlik 
ko‘rinishida yo‘qoladi. Tarmoq yuklamasining ortishi esa ushbu yo‘qotishlarni yanada 
ko‘paytiradi.  Bundan  tashqari,  reaktiv  quvvatning  mavjudligi  ham  elektr 
energiyasining samarasiz sarflanishiga olib keladi. 
Elektr  tarmoqlarida  energiya  isroflarini  kamaytirishning  muhim 
yo‘nalishlaridan biri tarmoqlarni modernizatsiya qilish hisoblanadi. Eskirgan simlarni 
zamonaviy  o‘tkazgichlarga  almashtirish  orqali  energiya  yo‘qotishlarini  sezilarli 
darajada kamaytirish mumkin. Zamonaviy simlar yuqori mexanik mustahkamlikka ega 
bo‘lib, elektr qarshiligi ham nisbatan past bo‘ladi.