SUN'IY INTELLEKT VA NEYRON TARMOQLAR YORDAMIDA IQTISODIY PROGNOZLASH

Authors

  • Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, neyron tarmoqlar, iqtisodiy prognozlash, LSTM, Transformer, hybrid modellar, chuqur o‘rganish, O‘zbekiston, YaIM prognozi, vaqtli qatorlar.

Abstract

Annotatsiya: Mazkur  ilmiy  maqolada  sun’iy  intellekt  va  neyron  tarmoqlar 
yordamida iqtisodiy prognozlashning nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilishi tizimli 
ravishda  yoritilgan.  An’anaviy  ekonometrik  usullar  (ARIMA,  VAR)  va  zamonaviy 
chuqur  o‘rganish  arxitekturalari  (LSTM,  GRU,  Transformer,  hybrid  modellar) 
taqqoslanadi.  Neyron  tarmoqlarning  o‘ziga  xos  xususiyatlari  —  nochiziqlilikni 
modellashtirish, uzoq muddatli bog‘liqliklarni o‘rganish va katta hajmli ma’lumotlar 
bilan ishlash qobiliyati batafsil tahlil qilingan. O‘zbekiston iqtisodiyoti ma’lumotlari 
asosida YaIM, inflyatsiya va valyuta kursini LSTM modeli yordamida prognozlash 
natijalari keltirilgan. Maqola ilmiy tadqiqotchilar, iqtisodchilar va davlat siyosati ishlab 
chiqaruvchilari uchun mo‘ljallangan. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT

Press.

2.Hochreiter, S., & Schmidhuber, J. (1997). Long Short-Term Memory. Neural

Computation, 9(8), 1735-1780.

3.Vaswani, A., et al. (2017). Attention Is All You Need. Advances in Neural

Information Processing Systems, 30, 5998-6008.

4.Box, G. E. P., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time

Series Analysis: Forecasting and Control (5th ed.). John Wiley & Sons.

5.Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2021). Forecasting: Principles and

Practice (3rd ed.). OTexts.

6.Mouiha, A. (2025). *Deep Learning and Machine Learning in Finance: A

Systematic Review (2024-2026)*. Scopus-indexed review, PRISMA 2020

methodology.

7.Chi, T. C., Fan, T. H., Ghigliazza, R. M., Giannone, D., & Wang, Z. (2025).

Macroeconomic Forecasting and Machine Learning. arXiv preprint, 2510.11008.

8.Goulet Coulombe, P., Marcellino, M., & Stevanovic, D. (2025). Panel

Machine Learning with Mixed-Frequency Data: Monitoring State-Level Fiscal

Variables. Working Paper, University of Quebec.

9.Alruqimi, M., & Di Persio, L. (2026). Hybrid LSTM and Merton-Lévy Jump-

Diffusion Model for Robust Asset Price Forecasting. arXiv preprint.

10.Eruygur, A. (2025). Hybrid LSTM-GRU Model for Predicting Solar Activity

and Geomagnetic Indices. Astrophysics and Space Science.

11.Gouveia, M., & Marcellino, M. (2025). Machine Learning the

Macroeconomic Effects of Financial Shocks. Economics Letters, forthcoming.

12.World Bank. (2025). Uzbekistan: Economic Update and Forecasting.

Washington, D.C.

13.IMF. (2025). Uzbekistan: Selected Issues and Deep Learning Forecasts. IMF

Country Report.

14.O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. (2024-

2025). O‘zbekiston iqtisodiyotining asosiy ko‘rsatkichlari. Toshkent.

15.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). Inflyatsiya dinamikasi va

AI prognoz modellari. Toshkent.

Published

2026-06-06

How to Cite

Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich. (2026). SUN’IY INTELLEKT VA NEYRON TARMOQLAR YORDAMIDA IQTISODIY PROGNOZLASH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 70(7), 240-248. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/32707