MATRITSALAR VA DETERMINANTLAR

Authors

  • Ashurov Baxtiyor Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Matritsa, determinant, chiziqli algebra, matematik model, tenglamalar sistemasi, kvadrat matritsa, birlik matritsa, nol matritsa, algebraik amallar, matematik ta’lim, amaliy matematika, hisoblash usullari.

Abstract

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  matritsalar  va  determinantlar  mavzusining 
nazariy asoslari, matematik fanlar tizimidagi o‘rni hamda amaliy qo‘llanish sohalari 
yoritilgan. Matritsalar zamonaviy matematikaning eng muhim  tushunchalaridan biri 
bo‘lib,  ular  yordamida  ko‘plab  algebraik,  iqtisodiy,  texnik  va  axborot 
texnologiyalariga  oid  masalalar  samarali  hal  etiladi.  Determinant  tushunchasi  esa 
matritsalar  nazariyasining  ajralmas  qismi  sifatida  qaraladi  va  chiziqli  tenglamalar 
sistemasining  yechimga  ega  yoki  ega  emasligini  aniqlashda  muhim  ahamiyat  kasb 
etadi. Maqolada matritsalarning asosiy turlari, ularning xossalari, determinantlarning 
matematik  mohiyati,  tarixiy  rivojlanishi  hamda  turli  fan  va  texnologiyalardagi 
qo‘llanilish  jihatlari  tahlil  qilingan.  Shuningdek,  matritsalar  va  determinantlarni 
o‘qitishning didaktik ahamiyati, talabalarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirishdagi o‘rni 
ham  ko‘rib  chiqilgan.  Tadqiqot  natijalari  mazkur  mavzuning  matematik  ta’lim 
tizimidagi dolzarbligini va uning amaliy qiymatini yana bir bor tasdiqlaydi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Abdurahmonov A. Oliy matematika kursi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020. – 456

b.

2. Ahmedov A., Yo‘ldoshev T. Chiziqli algebra va analitik geometriya. –

Toshkent: Tafakkur, 2019. – 384 b.

3. Qodirov B. Matematikaning nazariy asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya,

2021. – 412 b.

4. Tursunov S. Oliy matematika masalalari va usullari. – Toshkent: Universitet,

2018. – 367 b.

5. Rasulov H. Algebra va sonlar nazariyasi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2022. –

398 b.

6. Jo‘rayev N. Matematik modellashtirish asoslari. – Toshkent: Innovatsiya, 2021.

– 340 b.

Published

2026-06-06

How to Cite

Ashurov Baxtiyor. (2026). MATRITSALAR VA DETERMINANTLAR . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 70(7), 348-351. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/32724