YENGIL ATLETIKANING INSON SALOMATLIGIGA VA JISMONIY RIVOJLANISHGA TA’SIRI
Keywords:
Kalit soʻzlar: yengil atletika, kardiorespirator tizim, maksimal kislorod isteʼmoli ($VO_2max$), kognitiv funksiyalar, tayanch-harakat apparati, metabolizm, miokinlar.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda yengil atletika mashgʻulotlarining inson organizmi
homeostazi, kardiorespirator tizim va tayanch-harakat apparatiga taʼsiri zamonaviy
sport tibbiyoti prinsiplari asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda yengil atletika turlarining
mushak toʻqimalari gipertrofiyasi, suyaklar mineral zichligi hamda metabolik
jarayonlar adaptatsiyasidagi roli ilmiy asoslab berilgan.
References
Foydalanilgan Adabiyotlar Roʻyxati / References
1. Bouchard, C., Blair, S. N., & Haskell, W. L. (2018). Physical Activity and
Health (2nd ed.). Human Kinetics. (Yengil atletika yuklamalarining umumiy
gomeostaz va salomatlikka taʼsiri qismi uchun).
2. Pedersen, B. K. (2019). Physical activity and muscle-brain crosstalk: The role
of myokines. Frontiers in Endocrinology, 10, 529.
https://doi.org/10.3389/fendo.2019.00529 (Mushaklardan ajralib chiquvchi
miokinlar va BDNF omili tahlili uchun).
3. Poole, D. C., & Jones, A. M. (2017). Oxygen uptake kinetics: History and
principles. Journal of Applied Physiology, 122(6), 1301-1320.
https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00281.2016 ($VO_2max$ va
ergospirometriya metodologiyasi uchun).
4. Scharhag, J., Meyer, T., & Kindermann, W. (2020). The athlete's heart:
Funtional and structural adaptation to dynamic exercise. European Journal of
Cardiovascular Prevention & Rehabilitation, 27(4), 312-325. (Yurak chap
qorinchasining eksentrik gipertrofiyasi va sinusli bradikardiya tahlili uchun).
5. Kerimov, F. A. (2021). Sport sohasida ilmiy tadqiqotlar (Darslik). Toshkent:
"Oʻzbekiston". (Tadqiqot metodologiyasi va antropometrik oʻlchovlar qismi
uchun).
6. Weaver, C. M., Gordon, C. M., & Janz, K. F. (2016). The National
Osteoporosis Foundation’s position statement on peak bone mass development
and lifestyle factors: A systematic review. Osteoporosis International, 27(4),
1281-1386. (Dinamik yuklamalar va suyaklarning mineral zichligi (BMD)
adaptatsiyasi uchun).
7. Matveev, L. P. (2019). Teoriya i metodika fizicheskoy kulturi (Uchebnik).
Moskva: Sport. (Jismoniy sifatlar – tezkorlik, chidamlilik va kuch rivojlanishi
qonuniyatlari uchun).
