EKOLOGIK XAVFLI ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA FAVQULODDA VAZIYATLARNING OLDINI OLISH VA XODIMLAR SALOMATLIGINI HIMOYA QILISH TIZIMI
Keywords:
Kalit so‘zlar: ekologik xavfli korxona, favqulodda vaziyat, mehnat muhofazasi, sanoat avariyasi, xodimlar salomatligi, xavfsizlik madaniyati, fuqaro muhofazasi.Abstract
ANNOTATSIYA: Maqolada ekologik xavfli ishlab chiqarish korxonalarida
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va xodimlar salomatligini himoya qilish tizimi
tahlil qilingan. Xalqaro Mehnat Tashkilotining global statistik ma’lumotlari,
O‘zbekiston Respublikasi Davlat mehnat inspeksiyasi va Favqulodda vaziyatlar
vazirligi tizimining rasmiy hisobotlari asosida sanoat korxonalaridagi baxtsiz hodisalar
dinamikasi, ularning sabablari va institutsional nazorat tizimining holati o‘rganilgan.
Tadqiqot natijalari ekologik xavfli korxonalarda mehnat muhofazasi, ekologik
xavfsizlik va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikning yagona kompleks tizim sifatida
tashkil etilishi zarurligini ko‘rsatadi. Maqola yakunida amaliy tavsiyalar ishlab
chiqilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. International Labour Organization. Chemical Safety and the Environment //
ilo.org/topics-and-sectors/safety-and-health-work/chemical-safety-and-
environment, 2025.
2. International Labour Organization. Nearly 3 million people die of work-related
accidents and diseases // ilo.org, 2023-yil 26-noyabr.
3. Lloyd's Register Foundation. World Risk Poll 2024: Engineering Safer
Workplaces — Global trends in occupational safety and health, 2024.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 4-martdagi PF-1378-son
"O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligini tashkil etish
to‘g‘risida"gi Farmoni.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 1-iyundagi PF-5066-son
"Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish tizimi samaradorligini
tubdan oshirish tadbirlari to‘g‘risida"gi Farmoni.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-apreldagi 171-
son "Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi qarori
// lex.uz.
7. O‘zbekistonda Davlat mehnat inspeksiyasi bir yil ichida 159 mlrd so‘m ish haqi
bo‘yicha qarzdorlikni undirdi // Gazeta.uz, 2025-yil 23-dekabr.
8. 2022-yilda sanoat korxonalaridagi baxtsiz hodisalarning 28 tasi o‘lim bilan tugadi
// Gazeta.uz, 2023-yil 30-mart.
9. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi. Favqulodda vaziyatlar davlat
tizimining strukturasi // uniwork.buxdu.uz o‘quv-uslubiy materiali.
10. Birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha shaxsiy tarkibning bilim va
ko‘nikmalari yanada mustahkamlanmoqda // Harbiylashtirilgan kon-qutqaruv
qismi rasmiy sayti, 2024-yil 22-yanvar.
11. Asatullayev, A. N. Its Types, Organization of Emergency Assistance in Bleeding.
European Journal of Life Safety and Stability (2660-9630), 13, 111-116.
12. Sharofutdinova, R. I., Asadullaev, A. N., & Tolibova, Z. X. (2021). The Factors
and Basic Concepts Determining Community Health. Central Asian Journal of
Medical and Natural Science, 2(5), 376-379.
13. Asadullayev, A. (2020). Jamiyatda sog’lom turmush tarzini tashkil qilishda
jismoniy tarbiya va sport mutaxasislarining o’rni. Центр научных публикаций
(buxdu. Uz), 1(1).
14. Асадуллаев, А. Н. Жамиятда соFлом турмуш тарзини ташкил килишда
жисмоний тарбия ва спорт мутахассисларининг урни. Педагогика ва
психологияда инновациялар журнали, 31-36.
15. Asadullyev, A. Sog’lom turmush tarzini shakllantirishning pedagogik asoslari.
Центр научных публикаций (buxdu. Uz), 8(8).
16. Baymuradov, R. S., Asadullayev, A. N., & Baxshullayeva, M. B. Роль гигиены
физического воспитания в правильном росте и развитии подрастающего
поколения.«Молодой исследователь: вызовы и перспективы» Сборник
статей по материалам CCXXVII международной научно-практической
конференции № 32 (227) Сентябрь 2021 г. Москва, 158-164.
17. Асатуллаев, А. Н. (2022). Ўткир заҳарланишларда шошилинч тиббий ёрдам.
Science and Education, 3(5), 148-153.
18. Asadulloev, A. N., Ochilova, N. R., & Jabbarova, O. G. (2021). Healthy lifestyle.
ACADEMICIA: AN INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY RESEARCH
JOURNAL, 11(1), 1835-1842.
19. Asadullayev, A. (2021). Геоэкологик муаммоларнинг инсон саломатлигига
таъсири (К, оракул йуналиши мисолида). Центр научных публикаций
(buxdu. Uz), 8(8).
20. Asadullayev, A. (2021). Инсон саломатлигини зарур даражада
таъминлайдиган омиллар. Центр научных публикаций (buxdu. Uz), 8(8).
21. Muratova, G. S., Sharofutdinova, R. I., & Asadullaev, A. N. (2020). Health
Lifestyle And safety Activity. The American Journal of Applied Sciences
(Healthy Lifestyle and Safety Activities). The American Journal of Applied
Sciences (ISSN-2689-0992), 2(11), 75-77.
22. Аsаdullаyеv, А. N. (2024). Lаt yеgаndа vа shikаstlаngаndа birinchi tibbiy yоrdаm
kо ‘rsаtish. Science and Education, 5(2), 45-51.
23. Baymuradov, R. S., & Asadullayev, A. N. (2021). YOSH AVLODNI TO’G’RI
O’SICHI VA RIVOJLANISHIDA JISMONIY TARBIYA GIGIYENASINING
O’RNI.
