FANLARARO INTEGRATSIYA ASOSIDA O‘QITISHNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI: NAZARIY METODOLOGIYA VA EKSPERIMENTAL- EMPIRIK TAHLIL
Keywords:
Kalit so‘zlar: fanlararo integratsiya, didaktik imkoniyatlar, kognitiv faollik, STEAM, loyihaga asoslangan ta’lim (PBL), kompetensiya, tizimli fikrlash, ta’lim samaradorligi, tajriba-sinov.Abstract
ANNOTATSIYA
Ushbu tadqiqot zamonaviy ta’lim paradigmasida fanlararo integratsiya
metodologiyasining didaktik imkoniyatlarini ilmiy va empirik jihatdan asoslashga
bag‘ishlangan. Maqolada an’anaviy monodisssiplinar ta’lim tizimidagi cheklovlar
tahlil qilinib, bilimlarni sintezlash orqali o‘quvchilarning tizimli fikrlash, muammoli
vaziyatlarni hal qilish va funksional savodxonlik kompetensiyalarini rivojlantirish
mexanizmlari ochib berilgan. Tadqiqot davomida STEAM (Science, Technology,
Engineering, Arts, Mathematics) yondashuvi, loyihaga asoslangan ta’lim (Project-
Based Learning — PBL) va muammoli ta’lim modellarining didaktik salohiyati tajriba-
sinov ishlari yordamida tekshirildi. Eksperiment natijalari shuni ko‘rsatdiki, fanlararo
integratsiyalashgan o‘quv modullari o‘quvchilarning kognitiv faolligini 24.6% ga
oshiradi va nazariy bilimlarni real hayotiy vaziyatlarga tatbiq etish koeffitsiyentini
sezilarli darajada mustahkamlaydi. Tadqiqot yakunida zamonaviy maktablar va oliy
ta’lim muassasalari uchun integrativ o‘quv rejalari va didaktik topshiriqlar majmuasini
ishlab chiqish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Rashidova, Dildora M. Fanlararo aloqadorlik (integratsiya) asosida talabalarning
kompetentligini rivojlantirish // O‘zbekiston-Finlandiya pedagogika instituti
axborotnomasi. – 2025. – No 1. P. 9-17.
2. Bahranova, U. I. Fanlararo integratsiyalashga asoslangan o‘qitish modelini
takomillashtirish // Inter Education & Global Study. – 2025. – Vol. 3, No 10. P.
210-223.
3. Mavlonova, R. A., & Raxmonqulova, N. H. Boshlang‘ich ta’limda integratsiya
jarayonlari // O‘qituvchi nashriyoti. – 2018. – P. 85-104.
4. Maksimova, V. N. Mejsubpredmetnie svyazi v protsesse obucheniya v sredney
shkole // Prosveshenie. – 1988. – P. 140-156.
5. Zverev, I. D. Vzaimosvyaz nauk v obuchenii v sredney shkole // Pedagogika. –
1985. – P. 92-115.
6. Karakuş, F., & Aslan, M. Primary and Secondary School Teachers' Perspectives on
Interdisciplinary Teaching Practices // International Electronic Journal of
Elementary Education. – 2016. – Vol. 9, No 1. P. 55-72.
7. Wang, X. Integration of Multiple Disciplines Across a Central Subject //
Educational Sciences: Theory & Practice. – 2012. – No 4. P. 2041-2053.
8. Turdiyev, N. Sh. Fizika kursida fanlararo aloqalarni amalga oshirish metodikasi //
Fan nashriyoti. – 2014. – P. 74-92.
