DORIVOR O‘SIMLIKLAR FANINI O‘QITISHDA O‘SIMLIKLAR IMMUNITETINING O‘RNI VA AHAMIAYATI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Oʻsimlik, immunitet, kasallik, oʻrmon, tirik organizm, fotosintez, kislorod, karbon, qizil kitob, oʻrmon, shamol eroziyasi, fitopatologiya, entomologiya, fitoimmunologiya, mikroorganizmlar.Abstract
Annotatsiya: Jahon ta’lim tizimida bo‘lajak biologiya fani o‘qituvchilarini
innovatsion kasbiy faoliyatga tayyorgarligini oshirish maqsadida zamonaviy
pedagogik texnologiyalarni amaliyotga uyg‘unlashtirgan holda ta’lim jarayoniga keng
tatbiq etish dolzarb sanalmoqda. Janubiy Koreyada o‘tkazilgan Xalqaro ta’lim
forumida 2030 yilgacha qabul qilingan “Incheon declaration”da “Ta’lim sifatini
baholash jarayoni va vositalarini takomillashtirish, erishilgan natijalarni aniqlash
imkonini beruvchi mexanizmlarni amaliyotga joriy etish” konsepsiyasi asosida fan va
ta’lim yutuqlarini o‘quv materiallari mazmuniga singdirib borish, fanlarni o‘qitish va
sifatini oshirishga oid innovatsion metodlarni va texnologiyalarni amaliyotga tatbiq
etish bo‘yicha keng qamrovdagi tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Yangi O‘zbekiston
iqtisodiyotining jadal rivojlanishi va taraqqiyoti bevosita ta’lim tizimini
modernizatsiya qilish orqali ijtimoiy taraqqiyotning o‘ziga xos xususiyatlariga bog‘liq
Jahon ta’limi va ilmiy tadqiqot muassasalarida o‘qituvchilarining bilim
darajasini jahon standartlariga tenglashtirish, o‘qitishning metodik-tashkiliy asoslarini
takomillashtirish hamda zamonaviy texnologiyalaridan foydalanish orqali ta’lim
beruvchi va ta’lim oluvchilarning o‘zaro hamkorlikdagi faoliyatini rivojlantirish,
ta’lim jarayonlarining metodologik va uslubiy asoslarini takomillashtirish bo‘yicha
ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda. Bo‘lajak biologiya fani o‘qituvchilarini
“O‘zbekistonning dorivor o‘simliklari” fanini o‘qitish metodikasini
takomillashtirishda innovatsion ta’lim sharoitida ularning intellektual salohiyatini
oshirish, dunyoqarashlarini boyitishda ularni innovatsion ta’lim texnologiyalari,
o‘qitishning yangi, innovatsion shakl, metod va vositalari bilan tanishtirish, bo‘lg‘usi
pedagoglarning kreativ qobiliyatini rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. Ilm-fan
tavsiyanomalariga va ilg'or tajribalarga muvofiq o'tkazish, begona o'tlar,
zararkunandalar harnda o'simlik kasalliklariga qarshi kurash choralarini joriy qilishda,
chidamli navlarni yaratishdagi rnuammolarni yechishda mutlaqo yangicha yondashuv
bo'lishi kerakligini taqozo qiladi. Respublika qishloq xo'jaligida iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda o'sirnliklarning kasalliklariga chidarnli navlarini yaratish, ularni
qishloq xo'jaligiga joriy qilish asosida ekinlarning hosilini nobud bo'lishiga yo'l
qo'yrnaslik masalasi eng dolzarb masala hisoblandi. Qishloq xo'jaligining intensiv
rivojlanishi, fitopatologiya fani yutuqlarining takomillashib borishi o'sirnliklarda
uchraydigan kasalliklarni mukammal o'rganishni va kasalliklarga chidamliligini
orttirishni taqozo etadi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar
1. Sattarova R.Q., Hakimova N.T., Xolmurodov E.A.,Allayarov A.N. Umumiy
fitopotologiya va mikrobiologiya. (Darslik) “Navroʻz” nashriyoti. -Toshkent, 2018.
3. Xolmurodov E.A. va boshqalar. Qishloq xo‘jalik fitopotologiyasi. (Darslik)
“Navroʻz” nashryoti. -Toshkent, 2014.
4. Hasanov B.A.,Ochilov R.O., Gulmurodov R.A. Sabzavot, kartoshka hamda poliz
ekinlarining kasalliklari va ularga qarshi kurash..Toshkent. “Voris-Nashriyot”. 2009.
5. Hasanov B.A.,Ochilov R.O., Xolmurodov E.A.,Gulmurodov R.A. Mevali va
yong‘oq mevali daraxtlar, sitrus, rezavor mevali butalar hamda tok kasalliklari va
ularga qarshi kurash..Toshkent. “Office Print”. 2010.
6.Ro‘ziyeva Nazira, Ochilovna, Abdiyev Fozil Rashidovich, Po‘latov Sarvar
Mustafoyevich ,“ Seleksiya va urug‘chilik” (DARSLIK) Toshkent-2023
7. Po‘latov S.M. “Dorivor o‘simliklarni yetishtirsh texnologiyasi mutaxassislik fani”
(DARSLIK) Toshkent-2023.
8.Po‘latov S.M., Abdiyev F.R., Shukurov X.M., Xalikov B.M” . Dorivor
o‘simliklarni yetishtirsh texnologiyasi(DARSLIK) Toshkent-2023.
9.Bakiyev D.T., Xo‘janazarov O‘.E., Ro‘ziyeva N.O. Istiqbolli dorivor oʻsimliklar
ayrim turlarining foydali xususiyatlari hamda ularni dars jarayonida o‘qitish
metodikasi // Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali (elektron jurnal). - Toshkent,
2025. - 11 son. - B. 1580-1587.
10.Ruziyeva N.O., Khujanazarov U.E., Baxtiyorova D.T., Abdullayeva A.K. The
Teaching Methodology of The Medicimal Plants of Cupressaceae Family // European
International Journal of Pedagogics. - Germany 9. Ro‘ziyeva Nazira Ochilovna,“
Seleksiya va urug‘chilik” (O‘quv qo‘llanma) Toshkent-2023
7.Qishloq xo‘jalik o‘simliklarini zararkunanda, begona o‘tlar va kasalliklardan himoya
qilish to‘g‘risidagi qonunlari. Sentyabr 2000 y.
Internet saytlari:
1. www.lex.uz – O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʻlumotlari milliy bazasi
2. www.agrar.uz – Toshkent davlat agrar universiteti rasmiy sayti
