ODDIY BODOM (PRUNUS DULCIS) NING XOʻJALIK AHAMIYATIGA EGA NAVLARINI KOʻPAYTIRISH VA PLANTATSIYALARINI BARPO ETISH TEXNOLOGIYASI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Prunus dulcis, bodom, kurtak payvand, payvandtag, stratifikatsiya, lalmikor dehqonchilik, konturli shudgorlash, oʻz-oʻziga sterillik, changlatuvchi navlar, agrotexnika.Abstract
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot ishida oddiy bodom (Prunus dulcis (Mill.) D.A. Webb) ning
xoʻjalik jihatdan yuqori qiymatga ega navlarini koʻpaytirishning ilmiy-amaliy asoslari
va zamonaviy agrotexnik usullari tizimli ravishda tahlil qilingan. Maqolada
bodomning botanik-biologik xususiyatlari, uning bioekologik moslashuvchanligi
hamda qurgʻoqchil hududlar iqtisodiyotidagi oʻrni yoritib berilgan. Generativ va
vegetativ koʻpaytirish usullarining qiyosiy samaradorligi asoslanib, sanoat navlarini
takror koʻpaytirishda T-simmon kurtak payvand usulining ustuvorligi koʻrsatib
oʻtilgan. Shuningdek, payvandtag sifatida shirin va achchiq bodom koʻchatlari hamda
past boʻyli shakllar olishda Buxoro va tikanli bodom turlarining oʻrni ilmiy jihatdan
tahlil qilingan. Sugʻoriladigan va lalmikor (togʻ hamda togʻoldi) maydonlarda
plantatsiyalarni barpo etishning maqbul sxemalari, konturli va terassali dehqonchilik
texnologiyalari, oʻz-oʻzini changlatmaslik (sterillik) muammosini hal etuvchi nav-
changlatuvchi kombinatsiyalari (masalan, Zavetniy, Pervenets, Kolxozniy), toʻgʻri
shakl berish va oʻgʻitlash mezonlari ilmiy va amaliy jihatdan batafsil bayon etilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi. (2022). Bodomchilikni
rivojlantirish va navlar xilma-xilligi boʻyicha qoʻllanma (Agro.uz). Tashkent.
2. Abdullayev, R. M., & Yagudina, S. I. (2018). Mevachilik va
yongʻoqshunoslik asoslari. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi.
3. Oʻrinov, X., & Qahhorov, A. (2020). Lalmikor yerlarda bodom va pista
plantatsiyalarini barpo etish texnologiyalari. Agrobiologiya jurnali, 4(2), 45-52.
4. Browicz, K. (1989). Conspectus Flora Oriyentalis: Rosaceae
(Amagdalis/Prunus). Praha: Academia.
5. Socias i Company, R., & Gradziyel, T. M. (2017). Almonds: Botany,
Production and Uses. CABI Publishing.
6. Tomer, E., & Mouchtouri, F. (2019). Propagation and rootstock selection in
almond orchards under arid environments. Sciyentia Horticulturae, 245, 112-119.
7. Rixsiyayev, T. S. (2021). Togʻ va togʻoldi hududlarida eroziyaga qarshi agro-
meliorativ tadbirlar. Toshkent: Fan va texnologiya.
