TEMURIYLAR DAVRIDA AYOLLARNING MADANIY-MAʼRIFIY HOMIYLIGI: SAROYIMULKXONIM, GAVHARSHODBEGIM VA XONZODABEGIM FAOLIYATI MISOLIDA
Keywords:
Kalit soʻzlar: Temuriylar, Saroyimulkxonim, Gavharshodbegim, Xonzodabegim, vaqf, vaqfnoma, meʼmoriy buyurtmachilik, madrasa, xonaqoh, xotun maqomi, Bibixonim madrasasi, Musallo majmuasi, Qavomiddin Sheroziy, madaniy homiylik.Abstract
Annotatsiya. Maqolada XIV asr oxiri — XV asrda Temuriylar davlatida
xonadon ayollarining madaniy-maʼrifiy homiylik faoliyati tahlil qilinadi. Tadqiqot
obyekti sifatida Saroyimulkxonim, Gavharshodbegim va Xonzodabegim faoliyati
olingan. Ayollarning mulkiy huquqi va vaqf taʼsis etish imkoniyatining huquqiy
asoslari, meʼmoriy buyurtmachilik amaliyoti, taʼlim muassasalarini
moliyalashtirishdagi ishtiroki hamda saroy marosim madaniyati va siyosiy
vositachilikdagi oʻrni koʻrib chiqiladi. Muallif bu faoliyatni tasodifiy shaxsiy
tashabbus emas, balki turkiy-moʻgʻul anʼanasidagi xotun maqomi, hanafiy huquqidagi
vaqf instituti va temuriy davlat homiylik siyosatining kesishmasida yuzaga kelgan
tizimli hodisa sifatida baholaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
1. Sharafiddin Ali Yazdiy. Zafarnoma. — Toshkent: Sharq, 1997.
2. Abdurazzoq Samarqandiy. Matlaʼ us-saʼdayn va majmaʼ ul-bahrayn. —
Toshkent: Oʻzbekiston, 2008.
3. Xondamir. Habib us-siyar. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2013.
4. Zahiriddin Muhammad Bobur. Boburnoma. — Toshkent: Sharq, 2002.
5. Klavixo, Ruy Gonsales de. Samarqandga — Amir Temur saroyiga sayohat
kundaligi (1403–1406). — Toshkent: Oʻzbekiston, 2010.
6. Alisher Navoiy. Vaqfiya // Mukammal asarlar toʻplami. 14-jild. — Toshkent:
Fan, 1998.
7. Chexovich O.D. Buxoro hujjatlari (XIV asr). — Toshkent: Fan, 1965.
8. Mukminova R.G. XVI asr Oʻrta Osiyo ijtimoiy-iqtisodiy tarixiga oid hujjatlar.
— Toshkent: Fan, 1966.
9. Pugachenkova G.A. Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi durdonalari. — Toshkent:
Sanʼat, 1976.
10. Manʼkovskaya L.Yu. Movarounnahr meʼmoriy yodgorliklari tipologiyasi. —
Toshkent: Fan, 1980.
11. Nozilov D. Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi tarixi. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2005.
12. Bartold V.V. Ulugʻbek va uning zamoni. — Toshkent: Oʻzbekiston, 1994.
13. Golombek L., Wilber D. The Timurid Architecture of Iran and Turan. —
Princeton: Princeton University Press, 1988.
14. Subtelny M.E. Timurids in Transition: Turko-Persian Politics and
Acculturation in Medieval Iran. — Leiden: Brill, 2007.
15. Manz B.F. Power, Politics and Religion in Timurid Iran. — Cambridge:
Cambridge University Press, 2007.
16. Lentz T.W., Lowry G.D. Timur and the Princely Vision: Persian Art and
Culture in the Fifteenth Century. — Los Angeles: LACMA, 1989.
