RAQAMLI JAMİYATDA SHAXSNING ERKINLİGİ VA NAZORAT OSTIDA QOLİSH HAVFİ
Keywords:
Kalit so’zlar: raqamli jamiyat, shaxs erkinligi, raqamli nazorat, kuzatuv tizimlari, algoritmik boshqaruv, shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligi, axborot mustaqilligi, sun’iy intellekt.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqola raqamli jamiyatda shaxs erkinligining zamonaviy
shakllarini va uni cheklashi mumkin bo‘lgan nazorat mexanizmlarini tahlil qiladi.
Raqamlashtirish jarayonida shakllanayotgan ijtimoiy, siyosiy va texnologik omillar
insonning shaxsiy hayoti, ma’lumotlar xavfsizligi va axborot mustaqilligiga qanday
ta’sir ko‘rsatishi ilmiy yondashuv asosida ko‘rib chiqiladi. Maqolada davlat va
korporativ tuzilmalar tomonidan qo‘llanilayotgan monitoring tizimlari, algoritmik
qarorlar, sun’iy intellektdan foydalanishning etik jihatlari hamda raqamli kuzatuvning
potentsial xavflari tahlil qilinadi. Shuningdek, shaxsiy erkinlikni himoya qilishning
huquqiy, texnologik va ijtimoiy yechimlari bo‘yicha takliflar ham beriladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New
Frontier of Power — Shoshana Zuboff (2019)
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Age_of_Surveillance_Capitalism
2. Surveillance Society: Monitoring Everyday Life — David Lyon (2001)
https://www.surveillance-studies.ca/publications/surveillance-society-
monitoring-everyday-life
3. Surveillance and Alienation in the Online Economy — Mark Andrejevic (2007)
https://pdfs.semanticscholar.org/dc04/6208a36f5e982c9f02ffa4ca32cc8309212
8.pdf
4. The Real Cost of Surveillance Capitalism: Digital Humanism in the United
States and Europe — Springer (tahliliy bob)
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-86144-5_5
5. Surveillance: A Very Short Introduction — David Lyon (2024)
https://academic.oup.com/book/57478/chapter/466864578
6. Decentralization in Digital Societies — A Design Paradox — Evangelos
Pournaras (2020)
