TUTASHTIRUVCHI INSHOATLARNING GIDRAVLIK HISOBI.

Authors

  • Nuriddinov Sardor Boboyarovich Author
  • Erkinov Jasurbek Dilmurot o’g’li Author
  • Mamasoliev Mamarashid Mamasharif o‘g‘li Author

Abstract

Tutashtiruvchi  inshoatlar  –  bu  ikki  suv  obyektini  (  masalan  ,  suv  ombori  va 
kanal, yoki kanalning ikki qismiga suv o'tkazishni ) bog'lovchi gidrotexnik qurilmadir. 
Tutashtiruvchi  inshootlar  kanal  trassasining  keskin  tushish  uchastkalarida  barpo 
etiladi.  Shuningdek,  ular  derivatsion  GESlarning  turbinalari  to‘xtatilganda  bosimli 
basseyndan  suvni  tashlab  yuborish  hamda  kanalni  suvdan  bo‘shatish  uchun  ham 
qo‘llaniladi.  Tutashtiruvchi  inshootlar,  mahalliy  materiallardan  qurilgan 
to‘g‘onlarning suv tashlovchi traktining asosiy qismlaridan biri hisoblanadi. Ular suv 
transporti  tizimlarida,  baliqchilik  xo‘jaliklarida  hamda  jarliklarni  yemirilishdan 
himoya qilishda keng qo‘llaniladi. 
Tutashtiruvchi inshootlarning gidravlik hisobi - ularning konstruksiyasini to‘g‘ri 
tanlash, suv oqimini xavfsiz va samarali o‘tkazish, hamda inshootning uzoq muddatli 
va ishonchli ishlashini ta’minlash uchun amalga oshiriladi. Hisoblash jarayonida suv 
oqimining  tezligi,  sarfi,  bosim  yo‘qotilishi  va  inshoot  elementlarining  o‘lchamlari 
aniqlanadi. Gidravlik hisobning asosiy maqsadi — inshoot orqali o‘tadigan hisobiy suv 
sarfini (Q), oqim tezligini (v) va energiya yo‘qotilishini aniqlab, suv oqimini xavfsiz 
sharoitda  o‘tkazishdir.  Shuningdek,  inshoot  elementlarining  optimal  o‘lchamlari 
tanlanadi va quyidagi shartlar bajarilishi kerak. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Qayumov A.B. “Suv xo‘jaligi tizimlarida tutashtiruvchi ishlab chiqarishni

rejalashtirish”.

2. Nazarov A.T., Hakimov I. ''Gidroenergetika''. c

3. Rahimov Sh.X., Toʻraev M.Sh. ''Hydralic engineering inshotlari va tahriri

loyighalash asoslari''.

4. Qayumov A.B. ''Suv resurslarini boshkarish va g''.

5. Mirzaev U. ''Gidraenergetika''.

6. SNiP 2.06.01-86 "Gidrotexnika inshootlari. Asosiy dizayn tamoyillari ".

Published

2025-12-02

How to Cite

Nuriddinov Sardor Boboyarovich, Erkinov Jasurbek Dilmurot o’g’li, & Mamasoliev Mamarashid Mamasharif o‘g‘li. (2025). TUTASHTIRUVCHI INSHOATLARNING GIDRAVLIK HISOBI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 58(2), 208-211. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/7522