YURAK QON-TOMIR TIZIMIDAGI BIOLOGIK VA BIOFIZIK JARAYONLAR

Authors

  • Xolmetov Shavkat Sherimatovich Author
  • Kuryazova Saodat Matkarimovna Author
  • Muxamedova Yorqinoy Xayrulla qizi Author
  • Kimsanova Shaxnozaxon Muzaffarjon qizi Author

Keywords:

Kalit so’zlar: Yurak qon-tomir tizimi, biofizika, elektrofiziologiya, ion kanallari, aks potensial, miokard, gemodinamika, gidrodinamika, tomir elastikligi, qon bosimi, neyrogumoral boshqaruv, yurak sikli, qon oqimi, fiziologiya.

Abstract

Annotatsiya.  Yurak  qon-tomir  tizimi  organizmda  hayotiy  muhim  fiziologik 
jarayonlarni  ta’minlaydigan  murakkab  biologik  va  biofizik  tuzilmalardan  iborat 
bo‘lib,  uning  faoliyati  hujayra,  to‘qima  va  organlar  darajasidagi  ko‘plab  o‘zaro 
bog‘liq  mexanizmlar  bilan  boshqariladi.  Ushbu  maqolada  yurak  mushak 
hujayralarida qo‘zg‘alish hosil bo‘lishi va tarqalishining ion kanallari orqali amalga 
oshadigan biofizik mexanizmlari, elektrofiziologik potensiallarning shakllanishi, qon 
oqimining gidrodinamik xususiyatlari hamda elastik tomir devorlarining biomekanik 
xatti-harakati  batafsil  ko‘rib  chiqiladi.  Shuningdek,  yurak  qisqarish  kuchi  va 
chastotasining neyrogumoral boshqaruvi, gemodinamik ko‘rsatkichlarning fiziologik 
normasi va patologik o‘zgarishlar sharoitida qayd etiladigan biofizik jarayonlar tahlil 
qilinadi. Maqola yurak-qon tomir tizimining funksional holatini chuqur ilmiy tahlil 
qilishga,  biologik  jarayonlarning  fizik  asoslarini  tushuntirishga  va  tibbiy-biologik 
yo‘nalishdagi tadqiqotlar uchun nazariy asos yaratishga xizmat qiladi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. –

https://archive.org/details/textbookofmedicalphysiology

2. Boron W., Boulpaep E. Medical Physiology. –

https://archive.org/details/medicalphysiology

3. Hady A.A., et al. Cardiovascular Physiology. –

https://open.umn.edu/opentextbooks/textbooks/755

4. Berne R.M., Levy M.N. Cardiovascular Physiology. –

https://archive.org/details/cardiovascularphysiology

5. Silverthorn D.U. Human Physiology: An Integrated Approach. –

https://archive.org/details/humanphysiologyintegrated

6. Klabunde R.E. Cardiovascular Physiology Concepts. –

https://archive.org/details/cardiovascularphysiologyconcepts

Published

2025-12-03

How to Cite

Xolmetov Shavkat Sherimatovich, Kuryazova Saodat Matkarimovna, Muxamedova Yorqinoy Xayrulla qizi, & Kimsanova Shaxnozaxon Muzaffarjon qizi. (2025). YURAK QON-TOMIR TIZIMIDAGI BIOLOGIK VA BIOFIZIK JARAYONLAR . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 58(2), 290-295. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/7711