BOLALAR SEREBRAL FALAJLIGINING ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA KLINIK KO‘RINISHLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Bolalar serebral falajligi, etiologiya, patogenez, gipoksiya, leykomalasiya, klinikaAbstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada bolalar serebral falajligi (BSF)ning etiologiyasi,
patogenezi va klinik ko‘rinishlari batafsil yoritilgan. Tadqiqotda prenatal, perinatal
va postnatal omillarning bosh miya rivojlanishiga ta’siri hamda gipoksiya, ishemiya,
genetik buzilishlar va infeksion jarayonlar BSF shakllanishining yetakchi sababchilari
ekanligi ko‘rsatiladi. Patomorfologik o‘zgarishlar — leykomalasiya, neyron
degeneratsiyasi, nekrotik o‘choqlar va gidrosefaliya kabi jarayonlar sindromlarning
shakllanishiga bevosita bog‘liqligi bilan izohlanadi. Maqolada BSFning spastik,
gemiplegik, giperkinezik, ataktik va atonik-astatik turlari bo‘yicha klinik belgilari
tizimli yoritilib, ularning rivojlanish darajasi, nevrologik xususiyatlari va funksional
cheklanishlari ilmiy asosda bayon qilingan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Aripov, A. N., Kayumov, U. K., Inoyatova, F. K., & Khidoyatova, M. R. (2021).
Role of lungs in the hemostasis system (review of literature). Klinicheskaia
Laboratornaia Diagnostika, 66(7), 411-416.
2. Raxmatillaevna, K. M., Karimovich, K. U., Khidoyatovna, I. F., Abdujalilovna, A.
C., & Kashipovich, A. S. (2021). The relationship between the degree of lung
damage and indicators of the hemostasis system in patients with cardiovascular
diseases against the background of COVID-19. Annals of the Romanian Society for
Cell Biology, 25(1), 6111-6117.
3. Якубов, А. В., & Хидоятова, М. Р. (2012). Влияние кардиоспаса на
морфологические изменения в стенке сердца при метаболическом
синдроме. Врач-аспирант,№ 2., 3(51), 479.
4. Арипов, А. Н., Каюмов, У. К., Иноятова, Ф. Х., & Хидоятова, М. Р. (2021).
Роль лёгких в системе гемостаза (обзор литературы). Клиническая
лабораторная диагностика, 66(7), 411-416.
5. Nabieva, D. A., Khidoyatova, M. R., Soliev, Z. S., & Makhmudova, M. A. (2023).
VASO-RENAL HYPERTENSION IN NON-SPECIFIC AORTOARTERITIS
(Clinical case). Asian journal of pharmaceutical and biological research, 12(1).
6. Nabievа, D. A., Abduazizova, N. X., & Xidoyatova, M. R. (2022). Clinical efficacy
and tolerability of infliximab in patients with severe ankylosing
spondylitis. Original medicine, 1(1).
7. Khidoyatova, M. R., Nabiyeva, D. A., Inoyatova, F. K., & Kayumov, U. K. (2022).
Diagnosis of heart dysfunction in patients with COVID-19. Asian journal of
pharmaceutical and biological research, 11(3).
8. Хидоятова, М. Р., Мирхамидов, М. В., & Пулатова, Л. (2025). ПОРАЖЕНИЕ
ПЕЧЕНИ НА ФОНЕ ПРИЕМА НЕСТЕРОИДНЫХ
ПРОТИВОВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ПРЕПАРАТОВ У БОЛЬНЫХ
ОСТЕОАРТРИТОМ.
9. Мамасиддикова, С. Б., Исакова, Э. И., Хидоятова, М. Р., & Мамасиддиков, А.
А. (2025). ДИАГНОСТИКА ВТОРИЧНОГО АНТИФОСФОЛИПИДНОГО
СИНДРОМА. КЛИНИЧЕСКИЙ СЛУЧАЙ.
10. Khidoyatova, M., Nabieva, D., Muxammadieva, S., & Yakupova, S. (2025).
Complications and Adverse Covid-19 Outcomes on Patients with Comorbidity.
In BIO Web of Conferences (Vol. 151, p. 04032). EDP Sciences.
11. Khidoyatova, M. R., Inoyatova, F. I., & Khamrayeva, G. I. (2024, April). The
importance of anxiety-depressive disorders in the development of comorbid
conditions. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON MEDICINE, SCIENCE,
AND EDUCATION (Vol. 1, No. 4, pp. 42-43).
12. Абдумаликова, Ф. Б., Нуриллаева, Н. М., Зубайдуллаева, М. Т., & Хидоятова,
М. Р. (2024). Использование инновационных способов ранней диагностики
заболеваний внутренних органов в первичном звене здравоохранения.
13. Мирзажонова, Г. С., Пулатова, Ш. Б., & Набиева, Д. А. (2023). Частота
поражения сердца при анкилозирующем спондилите (Doctoral dissertation,
Doctoral dissertation, Zamonaviy tibbiyotning dolzarb muammolari yosh olimlar
xalqaro anjumani, Uzbekiston).
14. Набиева, Д. А., & Ризамухамедова, М. З. (2016). Взаимосвязи гиперурикемии
и гиперлипидемии у мужчин с первичной подагрой. Juvenis scientia, (3), 27-
28.
15. Aripov, A. N., Aripov, O. A., Akhunjanova, L. L., Nabiev, A. O., Nabieva, D. A.,
& Khamroev, T. T. (2022). Study the antifibrous efficacy of plant proanthocyanidin
in rats with chronic heliotrine liver damage. Frontline Medical Sciences and
Pharmaceutical Journal, 2(05), 16-25.
16. Ganiyeva, N. A., Rizamukhamedova, M. Z., Nabiyeva, D. A., & Aripova, N. A.
(2021). Clinic-Diagnostic Aspects of Modern Biomarkers of Early Atherosclerosis
and Fibrotic activity of Systemic Scleroderma. Asian Journal of Medical Principles
and Clinical Practice, 4(3), 1-13.
17. Abduazizova, N. X., Nabieva, D. A., Pulatova Sh, B., & Sultanov, J. A. (2023).
Lipid profile in patients with rheumatoid arthritis on the background of basic
treatment. Asian journal of pharmaceutical and biological research, 12(2).
18. RIZAMUKHAMEDOVA, M., Nabiyeva, D., Dzhurayeva, E., Berdieva, D.,
Mukhammadieva, S., & ABDUAZIZOVA, N. (2020). Granulomatosis with
Polyangiitis: Diagnostic Difficulties and Treatment. International Journal of
Pharmaceutical Research (09752366), 12(2).
19. Nabiyeva, D. A. (2017). Dyslipidaemia and Cytokine Profile in patients wioth Gout:
the role of IL-6, IL-18 and hyperurecemia in the development of metabolic
disorders. Journal of Advances in Medicine and Medical research, (23.12), 1-10.
20. Набиева, Д. А., Ризамухамедова, М. З., & Курбанова, Ш. Р. (2015). К
метаболическим сдвигам у больных подагрой. Проблемы современной
ревматологии.//Москва, 84-87.
21. Бекенова, Г. Т., Мавлянов, И. Р., Ризамухамедова, М. З., & Хасанова, Ш. А.
(2016). Оценка сравнительной эффективности и отдаленных результатов
лечения больных ревматоидным артритом. Архивъ внутренней медицины, (3
(29)), 42-46.
22. Ризамухамедова, М. З., Набиева, Д. А., & Курбанова, Ш. Р. (2015, April).
Плазмеферез в комплексной тераппи подагры. In Проблемы современной
ревматологии» материалы конференции (pp. 105-108).
23. Ganiyeva, N. A., Rizamukhamedova, M. Z., Nabiyeva, D. A., & Aripova, N. A.
(2021). Clinic-Diagnostic Aspects of Modern Biomarkers of Early Atherosclerosis
and Fibrotic activity of Systemic Scleroderma. Asian Journal of Medical Principles
and Clinical Practice, 4(3), 1-13.
24. Aripova, N. А., Djurayeva, E. R., Abduazizova, N. X., Berdiyeva, D. U., Ganiyeva,
N. A., & Ziyayeva, F. K. (2023). The role of pro-inflammatory cytokines in various
types of systemic scleroderma. Seybold Rep. J, 18(06), 1469-1476.
25. Ганиева, Н. А., Джураева, Э. Р., & Арипова, Н. А. (2022). Комбинированная
терапия синдрома рейно при системной склеродермии (Doctoral dissertation).
26. Bekenova, G. T., Axmedova, N. A., Ganiyeva, N. A., Asqarov, N. L., Tolipov, U.
U., Alimova, N. Z., & Hasanova Sh, A. (2024). IMPORTANCE OF PULSE-
THERAPY IN PERIPHERAL VASCULAR DAMAGE IN SYSTEMIC
SCLERODERMA.
27. Арипова, Н. А. (2023). Изменения гемостаза у больных ревматоидным
артритом в сочетании с ишемической болезнью сердца: дис.
28. Ганиева, Н. А. (2023). Значения интерлейкина-6 при системной
склеродермии: дис.
29. Ганиева, Н. А. (2023). Оценка атеросклеротического поражения сонных
артерий у больных системной cклеродермией: дис.
30. Набиева, Д. А., Ризамухамедова, М. З., & Ганиева, Н. А. (2015). Изучение
эффективности плазмафереза у больных тофусной
подагрой. Терапевтический вестник Узбекистана, (4), 93-96.