MA’LUMOTLAR BAZASI

Authors

  • Abdullayev Abbos Author
  • Aliyeva Odina Author
  • Qurg’onov Behro’z Author
  • Yuldoshev Sherbek Author

Keywords:

Kalit so‘zlar. Ma’lumotlar bazasi, MBBT, SQL, normallashtirish, jadvallar, relatsion model, ma’lumotlarni boshqarish, axborot tizimi, ma’lumotlar tuzilmasi, bog‘lanishlar

Abstract

 
Annotatsiya:  Ushbu  ishda  ma’lumotlar  bazasi  tushunchasi,  uning  asosiy 
vazifalari va zamonaviy axborot tizimlaridagi o‘rni yoritilgan. Ma’lumotlar bazasini 
boshqarish tizimlari (MBBT)ning turlari, ular yordamida ma’lumotlarni saqlash, qayta 
ishlash va boshqarish jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ma’lumotlar bazalarini 
loyihalash  prinsiplari,  normallashtirish  usullari,  jadvallar  orasidagi  bog‘lanishlar  va 
ularning  ahamiyati  tahlil  qilingan.  Ish  davomida  SQL  tili  orqali  ma’lumotlar  bilan 
ishlashning  amaliy  misollariga  ham  to‘xtalib  o‘tilgan.Mazkur  ish  axborot 
texnologiyalarida ishlovchi mutaxassislar hamda ma’lumotlar bilan ishlash bo‘yicha 
boshlang‘ich bilimga ega o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ularga ma’lumotlar 
bazalarini  yaratish  va  boshqarishning  nazariy  hamda  amaliy  jihatlarini  o‘rganishda 
yordam beradi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Silberschatz A., Korth H. F., Sudarshan S. Database System Concepts. — McGraw-

Hill, 7th Edition, 2019.

2. Elmasri R., Navathe S. B. Fundamentals of Database Systems. — Pearson

Education, 7th Edition, 2016.

3. Date C. J. An Introduction to Database Systems. — Addison-Wesley, 8th Edition,

2004.

4. Coronel C., Morris S. Database Systems: Design, Implementation, and

Management. — Cengage Learning, 12th Edition, 2018.

5. Ramakrishnan R., Gehrke J. Database Management Systems. — McGraw-Hill, 3rd

Edition, 2003.

6. Oppel A. J., Sheldon R. SQL: A Beginner’s Guide. — McGraw-Hill, 2020.

7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim muassasalari uchun o‘quv adabiyotlari:

Ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimlari — O‘quv qo‘llanma, Toshkent, 2022.

8. MySQL, PostgreSQL, Oracle, va Microsoft SQL Server rasmiy hujjatlari va

manbalari.

9. Connolly T., Begg C. Database Systems: A Practical Approach to Design,

Implementation and Management. — Pearson, 6th Edition, 2015.

Published

2025-12-06

How to Cite

Abdullayev Abbos, Aliyeva Odina, Qurg’onov Behro’z, & Yuldoshev Sherbek. (2025). MA’LUMOTLAR BAZASI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 58(4), 249-251. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/8380