KOMPOZITSIYA VA AGREGATSIYA: MA'LUMOTLAR BAZALARIDA MURAKKAB MUNOSABATLARNI MODELLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so'zlar: kompozitsiya, agregatsiya, relyatsion ma'lumotlar bazalari, ob'ektga yo'naltirilgan loyihalash, kaskadli operatsiyalar, ma'lumotlarni tanlash strategiyalari, ob'ektning hayotiy sikliAbstract
ANNOTATSIYA: Ushbu maqola relyatsion ma'lumotlar bazalari va ob'ektga
yo'naltirilgan loyihalash kontekstida kompozitsiya va agregatsiya konseptsiyalarini
o'rganishga bag'ishlangan. Kompozitsiya ob'ektlar o'rtasidagi murakkab bog'liqliklarni
modellashtirish uchun fundamental mexanizmni ifodalaydi, bunda bitta ob'ekt boshqa
ob'ektni fizik jihatdan o'z ichiga oladi va uning hayotiy siklini boshqaradi. Agregatsiya
ushbu kontekstda bog'liq ob'ektlarni oldindan yuklash orqali ma'lumotlarga kirishni
optimallashtirish jarayoni sifatida belgilanadi. Ishda kompozitsion munosabatlarning
klassik misollari, jumladan, talabalar va kurslar, avtomobillar va dvigatellar o'rtasidagi
bog'liqliklar ko'rib chiqilib, kuchli bog'liqlik va kaskadli operatsiyalar tamoyillari
namoyish etiladi. Ma'lumotlarni tanlash strategiyalarini, jumladan, dangasa va faol
yuklashni tahlil qilishga va ularning axborot tizimlari samaradorligiga ta'siriga alohida
e'tibor qaratiladi. Tadqiqot kompozitsion semantikani hisobga olgan holda ma'lumotlar
bazasi sxemalarini loyihalashning metodologik jihatlarini qamrab oladi va predmet
sohasining o'ziga xosligiga qarab modellashtirish uchun optimal yondashuvlarni
tanlash bo'yicha tavsiyalar taqdim etadi.
References
Foydalanilgan Adabiyotlar
1. Budd T. An Introduction to Object-Oriented Programming. Third Edition.
Addison-Wesley Professional. 2002. 592 p.
2. Date C.J. An Introduction to Database Systems. Eighth Edition. Addison-
Wesley. 2003. 1024 p.
3. Evans E. Domain-Driven Design: Tackling Complexity in the Heart of Software.
Addison-Wesley Professional. 2003. 560 p.
4. Fowler M. Patterns of Enterprise Application Architecture. Addison-Wesley
Professional. 2002. 560 p.
5. Gamma E., Helm R., Johnson R., Vlissides J. Design Patterns: Elements of
Reusable Object-Oriented Software. Addison-Wesley Professional. 1994. 416 p.
6. Kleppmann M. Designing Data-Intensive Applications: The Big Ideas Behind
Reliable, Scalable, and Maintainable Systems. O'Reilly Media. 2017. 616 p.
7. Newman S. Building Microservices: Designing Fine-Grained Systems. Second
Edition. O'Reilly Media. 2021. 612 p.
8. Ramakrishnan R., Gehrke J. Database Management Systems. Third Edition.
McGraw-Hill. 2003. 1065 p.
