OBSERVER PATTERNI: OBUNA BO'LUVCHI VA XABAR BERUVCHI MODELNI DASTURLASH

Authors

  • Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li Author
  • Surayyo Turgʻunova Ulugʻbek qizi Author

Keywords:

Annotatsiya: Ushbu maqola ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashdagi asosiy xulq- atvor patternlaridan biri bo'lgan Observer dizayn patternining keng qamrovli tadqiqotini taqdim etadi. Observer patterni ob'ektlarga boshqa ob'ektlarda sodir bo'layotgan hodisalarni kuzatish va ularga javob berish imkonini beruvchi obuna mexanizmini amalga oshiradi. Ishda patternning nazariy asoslari, uning arxitektura xususiyatlari, zamonaviy dasturiy tizimlarda amalga oshirishning amaliy jihatlari batafsil ko'rib chiqiladi. Ushbu patternning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, uni taqsimlangan tizimlarda, reaktiv dasturlashda va hodisalarga asoslangan arxitekturalarda qo'llash alohida e'tiborga olingan. Tadqiqot Observer patternining turli xil variantlarini, jumladan push va pull modellarini, sinxron va asinxron amalga oshirishlarni batafsil ko'rib chiqishni o'z ichiga oladi. Sanoat ilovalarida ushbu patterndan foydalanishda miqyoslilik, samaradorlik va ishonchlilik muammolari ko'rib chiqiladi. Maqolada mikroservis arxitekturasi, reaktiv ma'lumot oqimlari va hodisalar boshqariladigan tizimlar kontekstida Observer patternini qo'llashning zamonaviy tendentsiyalari tahlil qilinadi. Dasturiy ta'minotni ishlab chiqishning turli stsenariylarida patternni samarali qo'llash bo'yicha tavsiyalar taqdim etilgan.

Abstract

 
Annotatsiya: Ushbu maqola ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashdagi asosiy xulq-
atvor  patternlaridan  biri  bo'lgan  Observer  dizayn  patternining  keng  qamrovli 
tadqiqotini  taqdim  etadi.  Observer  patterni  ob'ektlarga  boshqa  ob'ektlarda  sodir 
bo'layotgan  hodisalarni  kuzatish  va  ularga  javob  berish  imkonini  beruvchi  obuna 
mexanizmini  amalga  oshiradi.  Ishda  patternning  nazariy  asoslari,  uning  arxitektura 
xususiyatlari,  zamonaviy  dasturiy  tizimlarda  amalga  oshirishning  amaliy  jihatlari 
batafsil ko'rib chiqiladi. Ushbu patternning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, 
uni  taqsimlangan  tizimlarda,  reaktiv  dasturlashda  va  hodisalarga  asoslangan 
arxitekturalarda qo'llash alohida e'tiborga olingan. Tadqiqot Observer patternining turli 
xil  variantlarini,  jumladan  push  va  pull  modellarini,  sinxron  va  asinxron  amalga 
oshirishlarni  batafsil  ko'rib  chiqishni  o'z  ichiga  oladi.  Sanoat  ilovalarida  ushbu 
patterndan foydalanishda miqyoslilik, samaradorlik va ishonchlilik muammolari ko'rib 
chiqiladi. Maqolada mikroservis arxitekturasi, reaktiv ma'lumot oqimlari va hodisalar 
boshqariladigan  tizimlar  kontekstida  Observer  patternini  qo'llashning  zamonaviy 
tendentsiyalari  tahlil  qilinadi.  Dasturiy  ta'minotni  ishlab  chiqishning  turli 
stsenariylarida patternni samarali qo'llash bo'yicha tavsiyalar taqdim etilgan. 

References

Foydalanilgan Adabiyotlar

1. Gamma E, Helm R, Johnson R, Vlissides J. Design Patterns: Elements of

Reusable Object-Oriented Software. Addison-Wesley Professional, 1994. 395 p.

2. Freeman E, Robson E, Bates B, Sierra K. Head First Design Patterns: Building

Extensible and Maintainable Object-Oriented Software. O'Reilly Media, 2020.

694 p.

3. Fowler M. Patterns of Enterprise Application Architecture. Addison-Wesley

Professional, 2002. 560 p.

4. Vernon V. Implementing Domain-Driven Design. Addison-Wesley

Professional, 2013. 656 p.

5. Richardson C. Microservices Patterns: With Examples in Java. Manning

Publications, 2018. 520 p.

6. Kleppmann M. Designing Data-Intensive Applications: The Big Ideas Behind

Reliable, Scalable, and Maintainable Systems. O'Reilly Media, 2017. 616 p.

7. Nygard M. Release It! Design and Deploy Production-Ready Software.

Pragmatic Bookshelf, 2018. 378 p.

8. Vernon V. Reactive Messaging Patterns with the Actor Model: Applications and

Integration in Scala and Akka. Addison-Wesley Professional, 2015. 512 p.

9. Meijer E. Your Mouse is a Database. Communications of the ACM. 2012. Vol.

55. No. 5. P. 66-73.

Published

2025-12-10

How to Cite

Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li, & Surayyo Turgʻunova Ulugʻbek qizi. (2025). OBSERVER PATTERNI: OBUNA BO’LUVCHI VA XABAR BERUVCHI MODELNI DASTURLASH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(1), 252-160. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/9234