VEKTORLANGAN HISOBLASH, NORMALLASHTIRISH VA STANDARTLASHTIRISH

Authors

  • Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li Author
  • Botiriva Maftuna Alisher qizi Author

Keywords:

Kalit so'zlar: Vektorlangan hisoblash, Normalizatsiya, Standartlashtirish, Mashinani o'rganish, Ma'lumotlarni oldindan qayta ishlash, Sun'iy intellekt.

Abstract

 
Annotatsiya:  Bu  ilmiy  maqola  Vektorlangan  hisoblash,  Normalizatsiya  va 
Standartlashtirishning  nazariy  asoslari  hamda  amaliy  qo'llanilishiga  bag'ishlangan. 
Asosiy e'tibor, ma'lumotlarni oldindan qayta ishlashning ushbu usullari sun'iy intellekt 
tizimlarining  samaradorligi  va  barqarorligini  oshirishdagi  hal  qiluvchi  rolini  tahlil 
qilishga qaratilgan. Vektorlash jarayoni yirik hajmli ma'lumotlar to'plamlarini parallel 
va  tezkor  qayta  ishlash  imkoniyatini  beruvchi  hisoblash  paradigmalarining 
rivojlanishidagi  asosiy  omil  sifatida  ko'rib  chiqiladi.  Normalizatsiya  va 
standartlashtirish  usullari,  ayniqsa,  turli  masshtabdagi  va  tarqalishdagi  xususiyatlar 
mavjud  bo'lganda,  gradient  tushish  kabi  optimallashtirish  algoritmlarining 
yaqinlashish  tezligi  va  aniqligiga  qanday  ta'sir  qilishini  chuqur  ilmiy  tahlil  qiladi. 
Maqolada ushbu uch kontseptsiya orasidagi o'zaro bog'liqlik ko'rsatilib, ular Mashinani 
o'rganish modellarining sifatini oshirish uchun birgalikda qo'llanilishi lozim bo'lgan 
kompleks yondashuv sifatida asoslab beriladi. 

References

Foydalanilgan Adabiyotlar

1. Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press.

(Chuqur o'rganish, vektorlangan hisoblash va optimallashtirish asoslari bo'yicha

fundamental manba).

2. Hastie, T., Tibshirani, R., & Friedman, J. (2009). The Elements of Statistical

Learning: Data Mining, Inference, and Prediction. Springer. (Statistik o'rganish

va ma'lumotlarni oldindan qayta ishlash nazariyasi bo'yicha klassik asar).

3. Lecun, Y., Bottou, L., Orr, G. B., & Müller, K. R. (2012). Efficient BackProp.

In Neural Networks: Tricks of the Trade (pp. 9–48). Springer. (Gradientga

asoslangan optimallashtirish va uning normallashtirishga bog'liqligi haqida).

4. Chollet, F. (2017). Deep Learning with Python. Manning Publications.

(Vektorlangan hisoblashning amaliy qo'llanilishi va mashinani o'rganish

quvurlari bo'yicha).

5. Bishop, C. M. (2006). Pattern Recognition and Machine Learning. Springer.

(Ma'lumotlar taqsimlanishi va standartlashtirishning matematik asoslari).

Published

2025-12-10

How to Cite

Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li, & Botiriva Maftuna Alisher qizi. (2025). VEKTORLANGAN HISOBLASH, NORMALLASHTIRISH VA STANDARTLASHTIRISH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(1), 261-269. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/9235