RELYATSION ALGEBRA. MUNOSABATLAR USTIDAGI AMALLAR. RELYATSION HISOBLASH. KORTEJLARNI RELYATSION HISOBLASH

Authors

  • Tojimamatov Israiljon Nurmamatovich Author
  • Tojaliyeva Sohiba Abdurasul qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar. Relyatsion model, relyatsion algebra, relyatsion hisoblash, kortejli hisoblash, domenli hisoblash, ma’lumotlar bazasi, SQL, amallar, operatorlar, so‘rov tillari.

Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqolada ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimlarida keng qo‘llaniladigan relyatsion modelning nazariy asoslari – relyatsion algebra va relyatsion hisoblash tushunchalari yoritilgan. Relyatsion algebra jadvallar ustida amallar bajarishga mo‘ljallangan operatsion metod sifatida ko‘rib chiqiladi, tanlash, proyeksiya, birlashtirish tahlil qilinadi. Shuningdek, kortejli va domenli relyatsion hisoblashning mantiqiy ifodalash usullari, ularning formal tuzilishi hamda so‘rovlarni deklarativ tarzda yozish imkoniyatlari bayon etiladi. Maqolada relyatsion algebra va relyatsion hisoblashning ifoda kuchi bo‘yicha ekvivalentligi, ularning SQL tilining nazariy poydevori sifatidagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rsatib berilgan.

References

1. Ратшиллер Т., Геркен Т. PHP4: разработка Web-приложений. Питер, 2001. - 384 с.

2. Д.Котерев, А.Котерев. PHP5. наиболее полное руководство./Санкт Петербург «БХВ-Петербург» - 2005.- 1120 с.

3. Уилтон П. JAVASCRIPT. Основы. Символ-плюс. 2002. 1056 с.

4. Кингли-Хью Э., Кингли-Хью К. JAVASCRIPT 1.5: Учебный курс. Питер. 1-е издание. 2002.

5. Дронов В. JavaScript в Web дизайне. Питер. 2005.

6. Мазуркевич М.М., Мазуркевич И.М. PHP4. Настольная книга программиста. СПб. 2003.

7. Бранденбау. JAVASCRIPT. Сборник рецептов для профессионалов. СПб. 2001.

8. Томсон Л., Веллинг Л. Разработка Web-приложений на PHP и MySQL. - К.: "ДиаСофт", 2008. - 672 с.

9. Аhmedov А. Tаyloqov N. Informаtikа. –T.: -2001 y.

10. Hаyitov А.G. Informаtikаdаn mаshqlаrni kompyuterdа bаjаrishning nаzаriy аsoslаri. –T.: А.Qodiriy. -2003y. -211 b.

11. Tojimamatov, I., & Adxamova, C. (2025). AMALIY TIZIMLARDA BERILGANLAR BAZASINI BOSHQARISH TIZIMLARI O‘RNI. Академические исследования в современной науке, 4(21), 77-82.

12. Tojimamatov, I. (2025). ADO-NET TEXNOLOGIYASI YORDAMIDA HISOBOTLAR VA FORMALARNI SHAKLLANTIRISH. Академические исследования в современной науке, 4(25), 122-126.

13. Tojimamatov, I., & Fazliddinov, X. (2025). Berilganlar bazasi administratori va uning xususyatlar. Академические исследования в современной науке, 4(21), 90-95.

14. Tojimamatov, I. N., & Iminova, G. I. (2025). BERILGANLARNI MARKAZLASHGAN TARZDA BOSHQARISH PRINSIPLARI. ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, (62-4 (том 1)).

15. Tojimamatov, I. (2025). BERILGANLAR BAZASIDA AXBOROT ALMASHINISH SXEMASI HAMDA TURLARI. Академические исследования в современной науке, 4(21), 71-76.

Published

2025-12-17

How to Cite

Tojimamatov Israiljon Nurmamatovich, & Tojaliyeva Sohiba Abdurasul qizi. (2025). RELYATSION ALGEBRA. MUNOSABATLAR USTIDAGI AMALLAR. RELYATSION HISOBLASH. KORTEJLARNI RELYATSION HISOBLASH. Ta’limda Raqamli Texnologiyalarni Tadbiq Etishning Zamonaviy Tendensiyalari Va Rivojlanish Omillari, 50(1), 90-92. https://journalss.org/index.php/trt/article/view/10844