YANGI O‘ZBEKISTONDA YOSH QIZLARNING IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA IJTIMOIY TARMOQLARNING ROLI: TOSHKENT SHAHRI MISOLIDA SOTSIOLOGIK TADQIQOT
Keywords:
Kalit so‘zlar: yosh qizlar, ijtimoiy faollik, raqamli texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar, gender stereotiplar, raqamli xavfsizlik, Toshkent shahri, sotsiologik tadqiqot.Abstract
Annotatsiya: Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi va gender tenglik siyosati doirasida yosh qizlarning ijtimoiy faolligi muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqot Toshkent shahri misolida raqamli texnologiyalar (smartfonlar, internet) va ijtimoiy tarmoqlar (Instagram, Telegram, TikTok) ning yosh qizlarning ijtimoiy ishtiroki, o‘z-o‘zini ifoda etishi, ta’lim va tadbirkorlik faolligini oshirishdagi rolini sotsiologik jihatdan o‘rganadi.
Empirik baza so‘rovnoma (Toshkent shahridagi 16–25 yoshdagi 250 nafar qiz ishtirokida), fokus-guruh suhbatlari va ikkinchi darajali statistik ma’lumotlar (Statistika agentligi, UNDP Gender Digital Divide Assessment) ga asoslangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ijtimoiy tarmoqlar yosh qizlarga o‘z fikrlarini bildirish, bilim olish va ijtimoiy tarmoqlar orqali faollikni oshirish imkonini berayotgan bo‘lsa-da, gender stereotiplar, raqamli xavfsizlik muammolari va ko‘nikmalar farqi to‘siq bo‘lmoqda. Tadqiqot yangilik sifatida gender stereotiplar va raqamli xavfsizlikni birlashtirib tahlil qiladi hamda mahallalar, ta’lim muassasalari va Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi uchun amaliy tavsiyalar beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xotin-qizlar faolligini oshirish bo‘yicha Milliy dastur” (2022).
2. UNDP. Gender Digital Divide Assessment: Uzbekistan (2023).
3. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlari (2024–2025).
4. BMT Barqaror rivojlanish maqsadlari (SDG 5).
5. Ilmiy maqolalar: raqamli texnologiyalar va gender tenglik bo‘yicha mahalliy tadqiqotlar.
