ADAPTIV YONDASHUV ASOSIDA TALABALARNING KASBIY-PEDAGOGIK KOMPETENTSIYALARINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
Tayanch so‘zlar: adaptiv ta’lim, kasbiy-pedagogik kompetensiyalar, individual trayektoriya, makro- va mikro-adaptivlik, raqamli didaktika, Vygotskiy ZPD, scaffolding, IRT, BKT.Abstract
Annotatsiya: Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy-pedagogik kompetensiyalarini rivojlantirishda adaptiv yondashuvning nazariy va amaliy ahamiyati, ta’limni individuallashtirish tamoyillari hamda raqamli texnologiyalarning bu jarayondagi roli yoritilgan. Adaptiv ta’lim “one-size-fits-all” modelidan voz kechib, talabaning intellektual salohiyati, psixofiziologik xususiyatlari va joriy holatiga mos dinamik o‘quv muhitini yaratish orqali kasbiy kompetensiyalarni samarali shakllantirishga xizmat qiladi. Maqolada makro- va mikro-adaptivlik tushunchalari farqlanadi, Lev Vygotskiyning “Yaqin rivojlanish zonasi” (ZPD) nazariyasi va scaffolding texnologiyasi bilan bog‘lanadi. Xalqaro tajribalar (Knewton Alta, DreamBox) va matematik modellar (Item Response Theory – IRT, Bayesian Knowledge Tracing – BKT) tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari adaptiv yondashuv pedagogik faoliyat samaradorligini sezilarli oshirish imkonini berishini ko‘rsatadi.
References
1. Muslimov N.A. va boshqalar. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini shakllantirish texnologiyasi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2013.
2. Begimkulov U.Sh. Oliy pedagogik ta’limda zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etishning ilmiy-nazariy asoslari. Toshkent: Fan, 2007.
3. Xodjayev B.X. (2016). Umumta’lim maktabi o‘quvchilarida tarixiy tafakkurni modernizatsiyalashgan didaktik ta’minot vositasida rivojlantirish.
4. Vogt, F. (2009). Developing Adaptive Teaching Competency.
5. Vygotsky, L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes.
6. Knewton Alta va DreamBox platformalari haqidagi rasmiy materiallar (wiley.com, dreambox.com).
