INNOVATSION FAOLIYAT JARAYONIDA TALABALARNING KREATIV FIKRLASHI VA O‘ZINI O‘ZI FAOLLASHTIRISHINING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: kreativ fikrlash, innovatsion faoliyat, o‘zini o‘zi faollashtirish, psixologik mexanizmlar, motivatsiya, refleksiya, metakognitsiya, PBL, raqamli ta’lim.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada innovatsion faoliyat jarayonida talabalarning kreativ fikrlashi va o‘zini o‘zi faollashtirishining psixologik mexanizmlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim muhitida innovatsion yondashuvlar talabalarning mustaqil fikrlashi, muammoli vaziyatlarni hal qilish qobiliyati hamda yangi g‘oyalarni yaratish salohiyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Tadqiqotda kreativ fikrlashning asosiy komponentlari – divergent tafakkur, moslashuvchanlik, originallik va elaboratsiya – o‘zini o‘zi faollashtirish jarayonlari bilan uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, motivatsiya, refleksiya, metakognitiv nazorat va ichki ehtiyojlar tizimi talabalarning innovatsion faoliyatdagi faolligini belgilovchi muhim omillar sifatida yoritiladi. Maqolada interaktiv metodlar, loyiha asosida o‘qitish (PBL), muammoli ta’lim va raqamli texnologiyalar asosida tashkil etilgan ta’lim jarayoni kreativ fikrlashni rag‘batlantiruvchi samarali vosita ekanligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, psixologik mexanizmlarni tizimli rivojlantirish orqali talabalar nafaqat bilimlarni o‘zlashtiradi, balki ularni amaliy faoliyatda qo‘llash, o‘zini boshqarish va innovatsion qarorlar qabul qilish kompetensiyalarini ham rivojlantiradi
References
1. Выготский Л. С. Мышление и речь. – М.: Педагогика, 1999. – 352 с.
2. Леонтьев А. Н. Деятельность. Сознание. Личность. – М.: Смысл, 2005. – 352 с.
3. Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии. – СПб.: Питер, 2002. – 720 с.
4. Давыдов В. В. Теория развивающего обучения. – М.: Интеллект-Центр, 1996. – 544 с.
5. Матюшкин А. М. Проблемные ситуации в мышлении и обучении. – М.: Педагогика, 1972. – 208 с.
6. Богоявленская Д. Б. Психология творческих способностей. – М.: Академия, 2002. – 320 с.
7. Guilford J. P. The Nature of Human Intelligence. – New York: McGraw-Hill, 1967. – 538 p.
8. Torrance E. P. Guiding Creative Talent. – Englewood Cliffs: Prentice Hall, 1962. – 278 p.
9. Csikszentmihalyi M. Creativity: Flow and the Psychology of Discovery and Invention. – New York: HarperCollins, 1996. – 456 p.
10. Deci E. L., Ryan R. M. Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. – New York: Plenum Press, 1985. – 371 p.
11. Bandura A. Self-efficacy: The Exercise of Control. – New York: Freeman, 1997. – 604 p.
