BINO QURILMALARINING O‘TGA CHIDAMLILIGI

Authors

  • Rustamova Nozima O‘ktam qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: O‘tga chidamlilik; bino konstruksiyalari; yong‘in xavfsizligi; beton; po‘lat konstruksiya; issiqlik o‘tkazuvchanlik; yong‘in sinfi; himoya qoplamalari; qurilish materiallari; muhandislik xavfsizligi.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur ilmiy maqolada bino va inshootlarning o‘tga chidamlilik xususiyatlari, ularning nazariy asoslari hamda amaliy qo‘llanilish jihatlari tahlil qilingan. Qurilish konstruksiyalarining yong‘inga qarshilik darajasi zamonaviy qurilish xavfsizligining muhim ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, inson hayoti va moddiy resurslarni himoya qilishda asosiy rol o‘ynaydi. Tadqiqotda turli qurilish materiallarining (beton, g‘isht, po‘lat va yog‘och) yuqori harorat sharoitida o‘zini tutish xususiyatlari ilmiy jihatdan o‘rganildi. Shuningdek, konstruksiyalarning o‘tga chidamliligini belgilovchi omillar, jumladan materialning zichligi, issiqlik o‘tkazuvchanligi, konstruktiv qalinlik va himoya qoplamalari ta’siri tahlil qilindi. Maqolada yong‘in sharoitida konstruksiyalarning mustahkamlikni yo‘qotish mexanizmlari va deformatsiya jarayonlari ham ko‘rib chiqildi. Bundan tashqari, bino konstruksiyalarining yong‘inga chidamlilik sinflari va ularni oshirishning zamonaviy muhandislik usullari yoritildi. O‘tga chidamlilikni oshirishda maxsus qoplamalar, issiqlik izolyatsiya materiallari hamda avtomatik yong‘in o‘chirish tizimlarining ahamiyati alohida ta’kidlandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qurilishda to‘g‘ri material tanlash va zamonaviy himoya texnologiyalarini qo‘llash bino xavfsizligini sezilarli darajada oshiradi. Ushbu maqola qurilish muhandisligi sohasida yong‘in xavfsizligini ta’minlashga doir ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

References

1. International Organization for Standardization (ISO). Fire resistance tests – Elements of building construction. ISO Standards, Geneva, 2019.

2. European Committee for Standardization (CEN). EN 1992-1-2: Eurocode 2 – Design of concrete structures – Structural fire design. Brussels, 2004.

3. Buchanan A.H., Moss M.P. Structural Design for Fire Safety. John Wiley & Sons, 2007.

4. Purkiss J. Fire Safety Engineering Design of Structures. CRC Press, 2013.

5. White R.H. Fire Resistance of Timber Structures. Forest Products Laboratory Reports, USA, 2015.

6. National Fire Protection Association (NFPA). NFPA 5000: Building Construction and Safety Code. NFPA, USA, 2020.

7. СИРОЖИДДИН М. НЕКОТОРЫЕ АСПЕКТЫ БЕЗОПАСНОСТИ ПРИМЕНЕНИЯ ГРУЗОПОДЪЕМНЫХ КРАНОВ В СТРОИТЕЛЬНО-МОНТАЖНЫХ РАБОТАХ. – 2024.

8. Muradov S. CONSTRUCTION-INSTALLATION ISHLARIDA KUTARAMA KRANLARDAN USE FUNDAMENTAL SECURITY OF SUPPLY //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 786-792.

9. Sirojiddin M., Umurzoq E. Innovative solutions for improvement of working conditions and environment through the kaizen method. – 2023.

10. ЎҒЛИ, РАЖАБОВ ХУРШИД ФАХРИДДИН, and МУРАДОВ СИРОЖИДДИН. "ИЗУЧЕНИЯ УСЛОВИЯ ТРУДА В КОМПАНИИ ЕВРОПЫ. МУРАДОВ СИРОЖИДДИН." International journal of advanced research in education, technology and management 2.10 (2023).

11. Muradov S. CONSTRUCTION-INSTALLATION ISHLARIDA KUTARAMA KRANLARDAN USE FUNDAMENTAL SECURITY OF SUPPLY //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 786-792.

12. Muradov S. H. o ‘g ‘li, & Zayniyev, UU o ‘g ‘li.(2023). Principles of passing and documenting instructions on safety techniques //Educational Research in Universal Sciences. – Т. 2. – №. 14. – С. 116-119.

13. Qizi S. M. A. et al. O ‘QUV BINOLARI VA O ‘QUV MARKAZLARINI RANG YECHIMINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR HAMDA SUN’IY INTELLEKT ORQALI LOYIHALASH //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 325-332.

14. Qizi S. M. A., Namazovna S. D. JAMOAT BINOLARI VA O ‘QUV MARKAZLARI UCHUN TASVIRIY SAN’AT VA RANG YECHIMINI LOYIHALASHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING O ‘RNI //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 333-340.

15. Siddiqova M., Ergashev T. ARXITEKTURA TA’LIM YO ‘NALISHIDAGI TALABALARGA EKOLOGIK TARBIYANI SHAKLLANTIRISH.

16. Siddiqova M., Ergashev T. BINOLARNI LOYIHALASHDA ATROF-MUHITNI TO ‘G ‘RI TANLASHNING EKOLOGIK AHAMIYATI.

17. Siddiqova M., Ergashev T. QURILISH JARAYONIDA HOSIL BO ‘LADIGAN CHANGLARNING EKOLOGIYAGA TA’SIRI.

18. Siddiqova M., Ergashev T. ATROF-MUHIT MUHOFAZASIDA YASHIL TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSIYALARNING ROLI.

19. Siddiqova M., Ergashev T. IQLIM O ‘ZGARISHI SHAROITIDA YASHIL IQTISODIYOTGA O ‘TISHNING IQTISODIY VA EKOLOGIK AHAMIYATI.

20. Siddiqova M., Ergashev T. EKOLOGIK FAVQULODDA VAZIYATLARDA INSONNING O ‘RNI.

21. Bahodir O‘ktam o‘g K. et al. ELEMENTS OF THE MANAGEMENT SYSTEM OF INDUSTRIAL SAFETY, LABOR PROTECTION AND ENVIRONMENTAL PROTECTION AT THE" UZBEKISTAN GTL" PLANT //International journal of advanced research in education, technology and management. – 2023. – Т. 2. – №. 11.

22. Teshaboyev A. Y., Teshaboyev B. A. TA’LIM TIZIMINI RIVOJLANTIRISH MODELI //Редакционная коллегия. – 2024. – Т. 497.

Published

2026-05-01

How to Cite

Rustamova Nozima O‘ktam qizi. (2026). BINO QURILMALARINING O‘TGA CHIDAMLILIGI. Ta’limda Raqamli Texnologiyalarni Tadbiq Etishning Zamonaviy Tendensiyalari Va Rivojlanish Omillari, 54(1), 286-294. https://journalss.org/index.php/trt/article/view/27559