GRUNTLARNING SILJISHGA QARSHILIGI VA MUSTAHKAMLIK KO‘RSATKICHLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: gruntlar, siljishga qarshilik, mustahkamlik ko‘rsatkichlari, zichlanish, ichki ishqalanish, bog‘lanish kuchlari, qoya gruntlar, sochiluvchan gruntlar, loyli gruntlar, Kulon qonuni, tajriba usullari.Abstract
Maqolada gruntlarning zichlanish jarayonlari, siljishga qarshilik ko‘rsatkichlari (ichki ishqalanish, yumshoq va qattiq bog‘lanish kuchlari) va ularni aniqlash usullari tahlil etilgan. Gruntlarning mexanik xossalari Kulon qonuni va prof. N. N. Maslovning ilmiy yondashuvi asosida yoritilgan. Loyli gruntlarning murakkab tabiati, qoya gruntlarning tabiiy sharoitdagi xususiyatlari va sochiluvchan gruntlarning mustahkamlikka ta‘sir etuvchi omillari o‘rganilgan. Tajriba usullari, jumladan siljishga qarshilikni aniqlash uchun maxsus moslamalar va ularning ishlash prinsiplari ham ko‘rib chiqilgan. Maqola inshootlar poydevorlarining barqarorligi va xavfsizligini ta‘minlashda gruntlarning mustahkamlik ko‘rsatkichlarini to‘g‘ri baholashning ahamiyatini ta’kidlaydi.
References
1. Z.S.Ubaydullayeva ,SH.R.Xalimova “Muhandislik geologiyasi va gruntlar mexanikasi’’. Toshkent transport nashiryoti. 2021y
2. Sh.R. Xalimova “Guruntlar mexanikasi asoslari”. Toshkent transport nashiryoti. 2022y
3. Ibrohimov A., Jo‘rayev B. Geotexnika asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti, 2018y.
4. Radjabov T.Y., Ergashev A.T., Mirzaolimov I.Y., Qarshiboyev A.I. “Ko‘priklarni va yo‘lo‘tkazgichlarni loyihalash”. O‘quv qo‘llanma. 2023y. TDTU nashriyot.
5. Saatova N.,Muminov E. “Avtomobil yo‘llaridagi sun’iy inshootlar”. O‘quv qo‘llanma 1,2-qism. Toshkent 2022y.
