EPON TEXNOLOGIYASI ASOSIDA ABONENT TARMOQLARNI LOYIHALASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: EPON, PON, Ethernet, passiv optik tarmoq, OLT, ONU/ONT, splitter, optik yo‘l budjeti, TDMA, MPCP, QoS, FTTH, keng polosali aloqa, optik tolali uzatish, tarmoq arxitekturasi, trafik boshqaruvi, kechikish, xizmat sifati, optik zanjir yo‘qotishlari, abonent tarmog‘i, tarmoq loyihalash.Abstract
Ushbu ilmiy ishda EPON (Ethernet Passive Optical Network) texnologiyasi asosida abonent tarmoqlarini loyihalash jarayonlari, ularning asosiy arxitekturasi, ishlash prinsiplari hamda keng polosali xizmatlarni ta’minlashdagi ustunliklari keng yoritiladi. Tadqiqotda passiv optik tarmoqlarni qurishda qo‘llaniladigan OLT (Optical Line Terminal), ONU/ONT (Optical Network Unit/Terminal) va passiv splitterlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik hamda ma’lumot uzatish jarayonida qo‘llaniladigan TDMA, MPCP kabi boshqaruv mexanizmlari chuqur tahlil qilinadi.
Loyihalash jarayonida tarmoq topologiyasi, optik yo‘l budjeti, signalning yo‘qotilishi, masofaviy cheklovlar, splitterlar nisbati (1:8, 1:16, 1:32) va ulanish zichligiga ta’sir etuvchi omillar alohida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, EPON texnologiyasining GPON bilan solishtirilgan afzalliklari — yuqori moslashuvchanlik, kam xarajat, IEEE 802.3ah standarti asosidagi ochiq platforma va Ethernet asosidagi oddiy integratsiya imkoniyatlari ilmiy asoslangan holda yoritiladi.
Amaliy qismda abonent tarmog‘ini maxsus talablar asosida loyihalash bo‘yicha bosqichma-bosqich yechimlar: xizmat ko‘rsatish hududini tahlil qilish, optik kabellar marshrutini tanlash, splitterlarni joylashtirish, OLT port resurslarini hisoblash va umumiy optik kuchlanish balansini chiqarish bo‘yicha uslubiy qo‘llanmalar ishlab chiqilgan. EPON asosidagi tarmoqning xizmat sifati (QoS), kechikish ko‘rsatkichlari, ma’lumotlar oqimini boshqarish, trafikni prioritetlash va xavfsizlik mexanizmlari ham baholangan.
References
1. IEEE Standards Association. IEEE 802.3ah – Ethernet in the First Mile Standard.
2. G. Kramer, B. Mukherjee. Ethernet Passive Optical Networks: Principles and Practice. Academic Press.
3. V. Anagnostopoulos. Fiber to the Home (FTTH): Technologies and Deployment Strategies. Springer.
4. C. Lam. Passive Optical Networks: Principles and Components. Elsevier.
5. ITU-T Recommendations. G.984 Series – Passive Optical Networks (PON) Architecture.
6. J. Tanaka. “Design Considerations for EPON Access Networks.” Journal of Optical Communications, 2020.
7. M. Ma, Y. Zhu. “Traffic Management and QoS in EPON Systems.” IEEE Communications Surveys & Tutorials.
8. Alcatel-Lucent. FTTH Network Design Guide.
9. Huawei Technologies. EPON/GPON Access Network Planning Manual.
10. H. Kim, S. Lee. “Performance Analysis of EPON Systems with QoS Support.” Optical Fiber Technology, 2019.
