SHARQ UYG‘ONISH DAVRI PERIPATETIKASIDA JISM VA RUH DIALEKTIKASI: FANLARARO INTEGRATSIYA NUQTAYI NAZARIDAN TAHLIL

Abstract

Maqolada Sharq Uyg‘onish davri peripatetlari – avvalo Abu Nasr Forobiy va Abu Ali Ibn Sino – ta’limotida jism va ruh (nafs) dialektikasi fanlararo integratsiya nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Aristotel peripatetizmiga tayanib, lekin islomiy metafizika, axloq va tibbiy‑psixologik qarashlar bilan sintez etilgan jism–ruh munosabatlari modeli yoritiladi. Falsafa, kalom, tasavvuf va tibb o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir hamda bu ta’limotlarning zamonaviy “tana-ong” muammosiga nazariy hissa qo‘shishi ko‘rsatiladi. Jism va ruhning yagona inson ontologiyasidagi ikki jihat sifatida qaralishi, ruhiy kamolot konsepsiyasining axloqiy, intellektual va ruhiy taraqqiyot bilan bog‘liqligi asoslab beriladi.