DIAREYA (ICH KETISHI KASALLIGI) — BOLALAR SALOMATLIGI UCHUN JIDDIY XAVF
Keywords:
Keywords: Diarrhea, dehydration, electrolyte imbalance, pediatric mortality, infection, sanitation, prevention.Abstract
Annotation
Diarrhea (acute intestinal disorder) remains one of the leading causes of
morbidity and mortality among children worldwide, especially in low- and middle-
income countries. The disease is primarily caused by bacterial and viral infections and
is strongly associated with poor sanitation, unsafe drinking water, and inadequate
hygiene practices. Diarrhea can lead to severe dehydration, electrolyte imbalance,
shock, and death if untreated. Young children, particularly infants and malnourished
children, are at the highest risk due to immature immune function and low body
reserves. Early recognition, oral rehydration therapy, nutritional support, and timely
medical intervention are crucial in reducing complications and mortality. Integrated
preventive strategies, including vaccination against rotavirus, improved water quality,
and promotion of hygiene practices, significantly enhance child health outcomes [1, 2].
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Das JK, Salam RA, Bhutta ZA. Bolalarda ich ketishi global yuklamasi va
aralashuvlar. Curr Opin Infect Dis. 2014;27(5):451-458.
2. Lanata CF, Fischer-Walker CL, Olascoaga AC, Torres CX, Aryee M, Black RE.
5 yoshgacha bo‘lgan bolarda ich ketish kasalligi o‘limining global sabablarini
tizimli sharh. PLoS One. 2013;8(9):e72788.
3. Zhu H-Y, Xu F, Zhao W-Z, Wang H-X, Wang H-G. 1990–2021 yillarda
bolalarda ich ketish kasalligi va epidemiologik xususiyatlari. Front Pediatr.
2025;13:1656234.
4. Bitew BD, Woldu W, Gizaw Z. Ko‘chmanchi jamoada bolalarda ich ketish va
sanitariya-gigiyena omillari. Italian J Pediatr. 2017;43:91.
5. Vargas-Gaibor K, Rendón-Viteri K, Alvarado-Villa G, Faytong-Haro M.
Ekvadorda ona, bola va uy sharoitlarining ich ketishni boshqarishga ta’siri.
Children. 2025;12(4):473.
6. Bolalarda ich ketish. MSD Professional Edition Manual (Sabablar, simptomlar
va davolash).
7. Tripathi PR, Srivastava A. Surunkali ich ketishi bo‘lgan bolaga yondashuv.
Indian J Pediatr. 2024;91(5):472-480.
8. Darvesh N, Das JK, Vaivada T, Gaffey MF, Rasanathan K, Bhutta ZA.
Bolalarda og‘riqli ich ketishni oldini olish uchun suv, sanitariya va gigiyena
choralari: tizimli sharh. BMC Public Health. 2017;17:776.
9. Pocket Book of Hospital Care for Children: Guidelines for the Management of
Common Childhood Illnesses. 2-chi nashr. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti;
2013. (Ich ketish bo‘limi).
10. Alkizim F, Matheka D, Muriithi A. Bolalarda ich ketish: an’anaviy choralar
yetarli emas, nima qilamiz? Pan Afr Med J. 2011;8:47.